Fiat 126p

Historia Polskiego Fiata 126p rozpoczęła się w biurze projektowym włoskiego koncernu FIAT w 1968 roku. Firma, chcąc zastąpić leciwy już model 500 Nuova (produkowany od 1957 roku), postanowiła stworzyć zupełnie nową konstrukcję, choć technicznie opartą na poprzedniku.

Zmodyfikowano karoserię, która utraciła opływowe kształty na rzecz ostrych krawędzi i kątów, oraz większość układów mechanicznych samochodu. Zbiegło się to wraz z poszukiwaniem przez Polskę licencji na kolejny samochód, tym razem niewielki i miejski, który byłby w stanie sprostać wymaganiom Polaków. Wybrano model Fiat 126, który w Polsce nosił nazwę Polskiego Fiata 126p.

Najpierw produkcję oryginalnego Fiata 126 rozpoczął włoski koncern (w 1972 roku). Natomiast z polskiej linii produkcyjnej pierwszy Polski Fiat 126p zjechał dokładnie rok później. W pierwszych miesiącach samochód stanowił produkt handlowy i był towarem spekulacyjnym w rękach wielu przedsiębiorców. To wynik dużego popytu, a małej podaży. Dzięki jej znacznemu zwiększeniu auto mogło wreszcie trafić do wszystkich zainteresowanych.

Samochód był produkowany w dwóch zakładach – w Bielsku-Białej oraz w Tychach.

Polski Fiat 126p to jeden z najlepiej rozpoznawalnych samochodów w Polsce. Obecnie ma bardzo dużą wartość kolekcjonerską, mimo sporej rynkowej dostępności. Pojazd wyróżniał się małymi wymiarami zewnętrznymi – mierzył jedynie 305 cm długości i ważył niespełna 650 kg. To umożliwiło konstruktorom zastosowanie małolitrażowej jednostki silnikowej o pojemności od 590 do 700 ccm. Ciekawostką dotyczącą konstrukcji tego auta był z całą pewnością zbiornik paliwa, któremu pojemnością bliżej do tego stosowanego w motocyklu. Mieścił bowiem jedynie 21 litrów paliwa. 

Auto występowało w wielu wariantach, różniących się konstrukcją, przeznaczeniem i charakterystyką pracy. Największą modyfikację przeprowadzono w 1984 roku, kiedy to nastąpił face lifting. Auto miało przemodelowane zderzaki, unowocześnione reflektory oraz zmienione listwy zewnętrzne – łącznie kilkadziesiąt elementów uległo drastycznej przebudowie. W wyniku liftingu auto stało się jeszcze popularniejsze. 

Polski Fiat 126p (1973-2000) – pojemność silników: 590-700 ccm; moc silników: 23-25 KM; napęd na tylne koła; skrzynie biegów: manualne 4b,

Polski Fiat 126p był samochodem niezwykle popularnym. Już w 1981 roku, czyli po 6 latach masowej produkcji wyprodukowano milion egzemplarzy. Dwumilionowy egzemplarz powstał po kolejnych 6 latach – w 1987 roku. Łącznie z taśm produkcyjnych w samej Polsce do 2000 roku zjechało aż 3 300 000 aut, co czyni ten model zdecydowanie najpopularniejszym samochodem produkowanym w naszym kraju.

Ostatnim egzemplarzem, który zjechał z polskich zakładów produkcyjnych, był model o numerze seryjny 0979. Auto, jako symbol narodowego dziedzictwa i ubiegłych czasów, stoi w Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie. Ma żółty kolor i jest nieużywane, dlatego nie ma żadnego przebiegu.

Auto występowało nawet w sporcie. Startowało w Rajdzie Wisły, Rajdzie Monte Carlo, Rajdzie Zimowym, a także w Rajdowych Samochodowych Mistrzostwach Polski. Działalność sportowa firmy została zakończona w 1990 roku, przynajmniej oficjalna. Nieoficjalnie Maluchy w dalszym ciągu startują na zawodach amatorskich.

Polski Fiat 126p był samochodem małym, niewygodnym, niezbyt bezpiecznym, głośnym i ubogo wyposażonym. Był jednak także bardzo tani, przystępny i łatwy w naprawie, przez co mimo wad sprostał oczekiwaniom wszystkich ówczesnych klientów. Nie bez powodu auto nazywano w Polsce kaszlakiem z uwagi na charakterystyczny stukot silnika, a w Słowenii jako pici-poki, czyli wolny-głośny. Gdzieniegdzie określano go jako Bambino.