Amerykańskie cła zagrożeniem dla polskiego przemysłu. Co zrobi rząd?

Donald Trump wprowadził cła w wysokości 25 proc. na samochody produkowane w Unii Europejskiej, które trafiają na rynek amerykański, a 3 maja podobnym cłem zostaną objęte importowane do Stanów Zjednoczonych części samochodowe. W Polsce nie ma fabryk, w których powstawałyby modele eksportowane do USA. Nie oznacza to jednak, że polskie firmy nie są zagrożone amerykańskimi cłami. Jest dokładnie odwrotnie.

Polska to prawdziwy potentat w produkcji części do samochodów. W naszym kraju powstają m.in. elementy układów: hamulcowego, kierowniczego, zawieszenia, przeniesienia napędu, chłodzenia, lampy, wycieraczki, wyposażenie wnętrza, układ napędowy ze składowymi jak sprzęgła i ich elementy, silniki i ich elementy, układy wtryskowe, elementy zapłonu, tłoki, wały korbowe, układy rozrządu, a także elementy elektroniczne.

Minister Andrzej Domański podkreślił, że branża motoryzacyjna stanowi silnik napędowy polskiego eksportu, zapewniający 8 proc. PKB i ma też bardzo duże znaczenie jeśli chodzi o zatrudnienie. "To często też jest ten obszar, w którym widzieliśmy bardzo wysokie inwestycje w ostatnich latach" - zwrócił uwagę. Jednocześnie zapewnił, że rządowi zależy na utrzymaniu poziomu tych inwestycji.

Z kolei szefowa resortu przemysłu Marzena Czarnecka przekazała, że 25 proc. cła na importowane do USA samochody i lekkie auta dostawcze dotyczą pośrednio produkowanych w Polsce części i akcesoriów samochodowych, których wartość w 2024 r. wyniosła 311 mln dol. To są części do samochodów, które są eksportowane do USA w liczbie nie większej niż milion rocznie - wyjaśniła. "Wprowadzenie tych ceł stanie się pośrednio odczuwalne" - dodała.

Prezes Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego Jakub Faryś zaproponował utworzenie "na najwyższym szczeblu" zespołu, który na bieżąco zajmowałby się problemami sektora motoryzacyjnego. "Branża motoryzacyjna prosi o wsparcie, żebyśmy mogli być dalej konkurencyjni, a za 5, 10, 15 lat mogli z dumą mówić, że branża motoryzacyjna jest jedną z najważniejszych w Europie" - podkreślił.

Natomiast premier Donald Tusk przekazał, że tym tygodniu będzie rozmawiał z przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen. "Zależy mi żebyście mi powiedzieli, co mogę zrobić, jakie mam formułować sugestie wobec KE, które mogłyby chronić polski przemysł i branżę motoryzacyjną" - zwrócił się do uczestników spotkania.

Premier wskazał, że musimy szukać rozwiązań i działań, które uchronią lub przynajmniej złagodzą skutki wysokich ceł.

Jak informuje Stowarzyszenie Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych (SDCM), Polska jest siódmym na świecie eksporterem części motoryzacyjnych. W europejskich samochodach, które trafiają także do USA jest montowanych bardzo wiele komponentów wyprodukowanych w Polsce. Ich wartość wynosi 300 mln dolarów rocznie, wprowadzenie ceł może oznaczać redukcję zamówień.

Jak mówił prezes SDCM Tomasz Bęben, w Polsce działa ponad tysiąc podmiotów, które produkują części i komponenty - "od małych rodzinnych przedsiębiorstw, po ogromne korporacje zatrudniające w sumie tysiące polskich inżynierów i rozwijające najnowszą myśl techniczną. Ich know-how zobaczymy w samochodach, które trafią na rynek w przyszłości" - powiedział.

Wartość europejskiego eksportu części do USA wynosi to 13,9 mld euro rocznie. Cła uderzą w dostawców części co najmniej tak mocno, jak w producentów pojazdów. 60 proc. pracowników przemysłu motoryzacyjnego w UE to właśnie producenci części motoryzacyjnych.

Jak informuje SDCM, już teraz 42 proc dostawców przewiduje straty lub zerowe zyski w 2025 roku, a 62 proc. walczy o utrzymanie wykorzystania zakładów na opłacalnym poziomie. Strata eksportu do USA może być gwoździem do trumny dla wielu fabryk - także w Polsce.

UE ryzykuje utratę kolejnego kluczowego rynku po Chinach. A jeśli USA zamknie drzwi przed chińskimi częściami - to one trafią do Europy, co jedynie pogłębi piętrzące się problemy, w tym te z konkurencyjnością.