Trzy mandaty w dwa lata i zabiorą prawo jazdy. Drogowa rewolucja

14 stycznia 2025 roku Ministerstwo Infrastruktury opublikowało projekt nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz powiązanych aktów prawnych, który wprowadza istotne zmiany dla młodych kierowców. Proponowane przepisy mają na celu poprawę bezpieczeństwa na polskich drogach, a także ujednolicenie zasad dotyczących nowych uczestników ruchu. Jednym z najważniejszych założeń projektu jest wprowadzenie dwu- lub trzyletniego okresu próbnego dla osób po raz pierwszy uzyskujących prawo jazdy kategorii B. Zmiana ta jest kontynuacją reformy z 2018 roku, kiedy okres próbny został wydłużony z ośmiu miesięcy do dwóch lat.

Nowe przepisy utrzymują obowiązujące dotychczas ograniczenia prędkości dla kierowców w okresie próbnym: 50 km/h w terenie zabudowanym, 80 km/h poza nim oraz 100 km/h na autostradach i drogach ekspresowych dwujezdniowych. Jednak naruszenie tych przepisów będzie miało poważniejsze konsekwencje. Popełnienie dwóch wykroczeń drogowych skutkować będzie przedłużeniem okresu próbnego o kolejne dwa lata, a trzecie wykroczenie lub przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym spowoduje całkowite cofnięcie uprawnień. Co więcej, młody kierowca będzie zobowiązany do odbycia kursu dokształcającego z zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Szkolenia te muszą być zrealizowane między czwartym a dwunastym miesiącem od rozpoczęcia okresu próbnego, a potwierdzenie ich ukończenia należy przedłożyć staroście.

Projekt zakłada również szczególne wymagania dla osób uzyskujących prawo jazdy w wieku 17 lat. Młodzi kierowcy w tej grupie będą mogli prowadzić pojazdy wyłącznie na terenie Polski, a przez pierwsze sześć miesięcy – tylko w obecności doświadczonego pasażera, który musi mieć ukończone 25 lat oraz co najmniej 5-letnie prawo jazdy kategorii B. Taki pasażer nie może być pod wpływem alkoholu ani posiadać zakazu prowadzenia pojazdów w ciągu ostatnich pięciu lat. Ministerstwo podkreśla, że kompleksowe podejście do edukacji kierowców oraz surowe zasady kontroli w początkowych latach posiadania prawa jazdy są kluczowe dla zmniejszenia liczby wypadków drogowych. Projektowane przepisy przechodzą obecnie ścieżkę legislacyjną i mają wejść w życie w pierwszej połowie 2025 roku.

Przeczytaj też: Chcesz zdobyć prawo jazdy? Sprawdź, ile trwa kurs

Okres próbny to specjalny czas dla kierowców, którzy po raz pierwszy uzyskali prawo jazdy kategorii B. W jego trakcie obowiązują ich dodatkowe restrykcje. Dla osób, które uzyskały dokument w wieku 18 lat lub później, okres próbny trwa dwa lata. Młodsi kierowcy, którzy zdobyli prawo jazdy w wieku 17 lat, objęci są wydłużonym okresem próbnym wynoszącym trzy lata. Rozwiązanie to ma na celu umożliwienie młodym kierowcom zdobycia doświadczenia w warunkach zwiększonego nadzoru, jednocześnie ograniczając ryzyko poważnych naruszeń przepisów.

W trakcie okresu próbnego kierowcy podlegają szeregowi dodatkowych obostrzeń. Przede wszystkim obowiązuje ich całkowity zakaz prowadzenia pojazdu po spożyciu alkoholu lub innych substancji odurzających. Wprowadzone zostały także bardziej rygorystyczne limity prędkości. Ponadto kierowcy w okresie próbnym nie mogą wykonywać przewozu osób w celach zarobkowych, takich jak prowadzenie taksówki czy przewóz okazjonalny. Obostrzenia te mają minimalizować ryzyko wypadków i pozwalać nowym kierowcom na stopniowe oswajanie się z zasadami ruchu drogowego w bezpiecznych warunkach.

Młodzi kierowcy w wieku 18–24 lat stanowią jedną z najbardziej niebezpiecznych grup uczestników ruchu drogowego. Według danych policyjnych za 2023 rok spowodowali 2898 wypadków, co odpowiada 15,2% wszystkich zdarzeń wynikających z winy kierujących. W tych wypadkach zginęło 275 osób, a 3664 zostały ranne. Główną przyczyną tragedii było niedostosowanie prędkości do warunków drogowych, które odpowiadało za 35,8% wypadków w tej grupie. Policja wskazuje, że brawura, brak doświadczenia i podejmowanie złych decyzji to kluczowe czynniki zwiększające ryzyko wypadków w tej kategorii wiekowej.