Trybunał Konstytucyjny zajmie się SCT w Krakowie. Posłowie złożyli wniosek

Strefy czystego transportu stały się sprawą polityczną. Wszystko zaczęło się od "siłowego" prowadzenia SCT na terenie niemal całego Krakowa. Wywołało to protesty mieszkańców i akcję zbierania podpisów ws. referendum o odwołanie prezydenta i Rady Miasta Krakowa. Do inicjatywy natychmiast dołączyła cała opozycja, która teraz zrobiła kolejny krok.

Posłowie Prawa i Sprawiedliwości złożyli wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych z konstytucją. To dzięki tej ustawie samorządy mogą wprowadzać ograniczenia wjazdu starszych samochodów. Parlamentarzyści przekonują, że obecne regulacje są niezgodne z konstytucją i uderzają w mieszkańców.

O wniosku poinformowali małopolscy posłowie PiS, podczas briefingu w Krakowie. Dokument został opracowany pod kierunkiem posłanki Małgorzaty Wassermann, która w 2018 roku bez sukcesu startowała w wyborach na prezydenta Krakowa.

- Uważamy, że to co zrobiła Rada Miasta pod rządami Aleksandra Miszalskiego oznacza, że z ustawy, która miała dobry i słuszny cel zrobiono potwora, którego wykorzystano przeciwko mieszkańcom całego województwa, nie tylko miasta Krakowa, ale i okolic. Nie zgadzamy się z tym, będziemy z tym walczyć na wszystkie możliwe sposoby - podkreśliła posłanka PiS.

Według parlamentarzystów PiS uchwała przyjęta przez krakowski samorząd znacząco rozszerzyła obszar strefy i w praktyce dotknęła nie tylko mieszkańców miasta, lecz także osoby dojeżdżające z okolicznych miejscowości. Posłowie zapowiadają, że będą podejmować działania prawne na różnych poziomach, aby doprowadzić do zmiany obecnych rozwiązań. Pod wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego podpisało się ponad 100 parlamentarzystów PiS.

Szef krakowskich struktur PiS, poseł Łukasz Kmita, zaznaczył, że wnioskodawcy nie sprzeciwiają się samej idei stref czystego transportu. W jego ocenie takie rozwiązanie mogłoby funkcjonować na stosunkowo niewielkim obszarze, na przykład w ścisłym centrum miasta. Problemem - według posłów - jest skala wprowadzonych ograniczeń.

Jak argumentował Kmita, strefa czystego transportu w Krakowie jest siedem razy większa niż analogiczna strefa w Warszawie. W jego opinii oznacza to, że regulacje szczególnie dotykają kierowców posiadających starsze samochody, którzy często nie dysponują środkami na ich wymianę.

Równolegle do wniosku skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego toczy się postępowanie przed sądem administracyjnym. Dodatkowo prezydent Krakowa Aleksander Miszalski - w obliczu zapowiadanego referendum odwoławczego - zapowiedział wprowadzenie zmian dotyczących funkcjonowania strefy.

Strefa czystego transportu w Krakowie obowiązuje od 1 stycznia. Kierowcy pojazdów, które nie spełniają wymogów określonych w uchwale rady miasta, muszą liczyć się z opłatami za wjazd.

Obecnie stawka wynosi 2,5 zł za godzinę, 5 zł za dzień oraz 100 zł za miesiąc. Miasto zapowiedziało, że opłaty będą rosły w kolejnych latach. W 2029 roku mają zostać całkowicie zniesione, ale w zamian zacznie obowiązywać całkowity zakaz wjazdu dla samochodów niespełniających norm.

Z opłat zwolnieni są mieszkańcy Krakowa, którzy kupili samochód przed 26 czerwca 2025 roku. Oznacza to, że osoby posiadające auto nabyte wcześniej nie muszą obecnie płacić za wjazd, nawet jeśli pojazd nie spełnia wszystkich wymogów emisyjnych.

Do strefy czystego transportu w Krakowie bezpłatnie mogą wjechać pojazdy spełniające określone normy emisji spalin. W przypadku samochodów benzynowych oraz z instalacją LPG wymagane jest spełnienie normy co najmniej Euro 4 lub rok produkcji nie wcześniejszy niż 2005.

Dla aut z silnikiem Diesla kryteria są bardziej rygorystyczne. Samochody osobowe i ciężarowe muszą spełniać normę co najmniej Euro 6. Alternatywnie w przypadku diesli osobowych dopuszczony jest rok produkcji nie wcześniejszy niż 2014, a dla ciężarowych - nie wcześniejszy niż 2012.

W praktyce oznacza to, że wielu właścicieli starszych pojazdów - zwłaszcza z silnikiem wysokoprężnym - musi liczyć się z dodatkowymi kosztami albo z ograniczeniem możliwości wjazdu do miasta.

Według władz Krakowa, SCT obejmuje 60 proc. powierzchni miasta. Jednak poza granicami strefy pozostają wyłącznie obszary mocno peryferyjne - rolnicze, przemysłowe i postprzemysłowe. Strefa jest ograniczona obwodnicą miasta, a więc drogą ekspresową S52 na północy, S7 na wschodzie i autostradą A4 na południu i zachodzie. W praktyce chodzi więc niemal o całe miasto.

W Krakowie nadal trwa zbieranie podpisów pod wnioskiem o przeprowadzenie referendum o odwołanie prezydenta Krakowa Aleksandra Miszalskiego i całej Rady Miasta. Jak informują organizatorzy, w ciągu 3 tygodni zabrano ponad 70 tys. podpisów, tymczasem zgodnie z przepisami w ciągu 3 miesięcy należy zebrać około 60 tys. podpisów (10 proc. uprawnionych do głosowania mieszkańców Krakowa).