Czerwona lampka Alladyna oznacza kłopoty. Jak zareagować, gdy się pali?

Silniki spalinowe projektowane są do pracy w określonym zakresie ciśnienia, a jego obniżenie może powodować zwiększone tarcie między współpracującymi elementami, co nieuchronnie prowadzi do przyspieszonego zużycia, a w skrajnych przypadkach - do całkowitego zatarcia silnika. W nowoczesnych konstrukcjach nominalne ciśnienie wynosi zwykle od 2 do 5 barów, przy czym wartość ta zmienia się w zależności od obrotów i temperatury pracy.

Najczęstszą przyczyną spadku ciśnienia oleju jest po prostu jego niedobór w układzie smarowania. Nawet najlepiej zaprojektowane silniki zużywają pewną ilość oleju podczas eksploatacji, a proces ten przyspiesza wraz z wiekiem jednostki napędowej. Warto pamiętać, że ubytki mogą być spowodowane nieszczelnościami w układzie, takimi jak uszkodzone uszczelki, poluzowany korek spustowy czy pęknięcia w obudowie.

Kolejnym czynnikiem wpływającym na ciśnienie jest lepkość stosowanego oleju. Wybór środka smarnego o zbyt niskiej lepkości prowadzi do zmniejszenia oporu przepływu w kanalikach olejowych, a co za tym idzie - do spadku ciśnienia w układzie. Taka sytuacja może wystąpić, gdy zamiast zalecanego przez producenta oleju 5W-40 zastosujemy np. 0W-20. Problem ten nasila się szczególnie przy wysokich temperaturach pracy silnika, gdy olej rozrzedza się jeszcze bardziej. Z kolei zbyt gęsty olej może utrudniać cyrkulację w niskich temperaturach, prowadząc do chwilowego spadku ciśnienia podczas zimnego rozruchu.

Uszkodzenie pompy oleju to kolejna, znacznie poważniejsza przyczyna problemów z ciśnieniem. Pompa olejowa, napędzana zwykle przez wał korbowy lub rozrząd, odpowiada za tłoczenie oleju przez cały układ smarowania. Jej awaria bezpośrednio przekłada się na spadek ciśnienia w układzie. Uszkodzenie może być wynikiem naturalnego zużycia, niewłaściwego montażu podczas naprawy czy zaniedbań w zakresie wymiany oleju i filtra.

Zabrudzenie filtra oleju i przewodów zasilających to często pomijany aspekt, który może prowadzić do problemów z ciśnieniem. Silniki spalinowe pracują w trudnych warunkach, generując różnorodne zanieczyszczenia, które gromadzą się w układzie smarowania. Filtr oleju, zaprojektowany do wychwytywania tych cząstek, stopniowo traci swą przepustowość, co przekłada się na utrudniony przepływ i spadek ciśnienia. Podobnie dzieje się w przypadku zabrudzeń smoka pompy oleju w misce olejowej. Regularna wymiana oleju wraz z filtrem co 10-20 tys. km stanowi podstawową ochronę przed tego typu problemami.

Zużycie mechaniczne elementów silnika również może przyczynić się do spadku ciśnienia oleju. Szczególnie istotne są tutaj luzy na łożyskach wału korbowego i korbowodów. Z biegiem czasu i przebiegiem naturalnej eksploatacji, luz na łożyskach stopniowo się zwiększa, powodując spadek ciśnienia w układzie. To właśnie dlatego w starszych silnikach często zaleca się stosowanie olejów o wyższej lepkości, które lepiej wypełniają zwiększone przestrzenie między współpracującymi elementami. Charakterystycznym objawem zużycia łożysk są metaliczne stuki dobiegające z dolnej części silnika, szczególnie słyszalne po zimnym rozruchu.

Zapalona kontrolka ciśnienia oleju, zwiększony hałas dobiegający z silnika czy pogorszenie osiągów to sygnały, których nie wolno ignorować. W takiej sytuacji najlepszym rozwiązaniem jest zatrzymanie pojazdu i wyłączenie silnika, aby zapobiec potencjalnym uszkodzeniom.

Koszty naprawy związanej ze spadkiem ciśnienia oleju mogą się znacząco różnić w zależności od źródła problemu. O ile uzupełnienie brakującego oleju to wydatek rzędu 100-200 zł, o tyle wymiana pompy oleju w niektórych silnikach może kosztować nawet 1-2 tys. zł. W przypadku uszkodzeń mechanicznych łożysk wału korbowego konieczny może być remont silnika, którego koszt zwykle przekracza 5 tys. zł.