Miasto wysyła wezwania za parkowanie sprzed lat. Kierowcy mogą się bronić

Spór dotyczy opłat za nieopłacone parkowanie w strefach płatnego parkowania, które były wystawiane m.in. na początku lat 2000. W wielu przypadkach chodzi o kwoty rzędu kilkudziesięciu złotych, ale po doliczeniu odsetek oraz kosztów egzekucyjnych należności mogą być znacznie wyższe. Po raz pierwszy o tej sprawie zrobiło się głośno latem ubiegłego roku, kiedy ZDM w Warszawie wysłał 60 tys. wezwań do zapłaty zaległych mandatów za parkowanie.

Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie jest w tej sprawie jednoznaczne. Jak wskazał w rozmowie z Gazetą Prawną wiceprezes SKO i radca prawny Tomasz Podlejski, opłaty sprzed 2005 roku należy uznać za przedawnione.

Kolegium w wielu sprawach uznało, że pięcioletni termin przedawnienia wprowadzony nowelizacją ustawy o drogach publicznych z 29 lipca 2005 r. dotyczy również należności powstałych przed wejściem w życie nowych przepisów. Nowelizacja weszła w życie 4 października 2005 r. i wprowadziła do ustawy art. 40d ust. 3, który określa właśnie pięcioletni okres przedawnienia takich należności.

Inaczej przepisy interpretuje jednak Zarząd Dróg Miejskich w Warszawie, według którego pięcioletni termin przedawnienia dotyczy wyłącznie opłat wystawionych już po wejściu w życie nowelizacji w 2005 r.

Zdaniem ZDM wcześniejsze należności nie mają ustawowo określonego terminu przedawnienia. Urzędnicy argumentują, że ustawodawca nie wprowadził przepisów przejściowych pozwalających stosować nowe regulacje do wcześniejszych spraw. W związku z tym - zgodnie z zasadą "lex retro non agit", czyli zakazem działania prawa wstecz - przepisy o przedawnieniu nie powinny być stosowane do opłat sprzed 4 października 2005 r. Taka możliwość istniałaby jedynie wtedy, gdyby ustawodawca wprost przewidział ją w ustawie nowelizującej.

To właśnie na podstawie tej interpretacji w ubiegłym roku warszawski ZDM wysłał około 60 tys. wezwań do zapłaty zaległych opłat parkingowych, w tym także tych z lat 2002-2004. W ich wyszukaniu pomógł specjalny program komputerowy analizujący archiwalne dane.

Interpretacja przepisów nie jest jednak jednoznaczna także wśród prawników. Część z nich uważa, że stanowisko ZDM jest prawidłowe i wynika z luki w przepisach. Inni wskazują, że roszczenia te już dawno się przedawniły.

Takie stanowisko pojawia się również w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładem jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy dotyczący opłaty parkingowej z 2002 r. Sąd uznał w nim, że przepisy o przedawnieniu odnoszą się także do opłat powstałych przed nowelizacją ustawy.

WSA wskazał również, że nie można przyjąć, iż opłaty parkingowe sprzed 2005 r. nigdy się nie przedawniają i podkreślił, że brak jest podstaw do stosowania w takich przypadkach przepisów kodeksu cywilnego o przedawnieniu zobowiązań cywilnoprawnych. Podobne stanowisko sąd zajął w wyrokach dotyczących analogicznych spraw o sygnaturach SA/Bd 218/2008 oraz I SA/Bd 488/2008.

Zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych nieopłacone opłaty dodatkowe za parkowanie mogą być egzekwowane w trybie administracyjnym. W praktyce wygląda to w ten sposób, że po pozostawieniu zawiadomienia za wycieraczką samochodu kierowca otrzymuje później oficjalne upomnienie najczęściej wysłane listem poleconym. Zdarza się, że dociera ono do właściciela pojazdu nawet po upływie kilku lat.

Jeżeli należność nadal nie zostanie uregulowana, organ może wszcząć postępowanie egzekucyjne. Kierowca ma jednak możliwość złożenia wyjaśnień lub odwołania się od decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Właściciel pojazdu może również wskazać osobę, która w danym dniu korzystała z samochodu. W takiej sytuacji to właśnie ona staje się stroną postępowania.