Garaż przy domu tańszy niż wolnostojący. RPO staje po stronie kierowców
Dlaczego ten sam garaż, służący temu samemu celowi, ma być opodatkowany dziesięć razy wyżej tylko dlatego, że stoi obok budynku, a nie w nim? Takie pytanie postawił Rzecznik Praw Obywatelskich, który zabrał głos w sprawie niejednolitego opodatkowania garaży w Polsce. RPO uznał, że obecne przepisy różnicujące stawki podatku od nieruchomości w zależności od lokalizacji garażu są sprzeczne z Konstytucją.
W skrócie
- Rzecznik Praw Obywatelskich interweniuje w sprawie nierównego opodatkowania garaży w Polsce.
- Obecne przepisy przewidują znacznie wyższy podatek za garaże wolnostojące niż te przy domu.
- Jeśli Trybunał Konstytucyjny przyzna rację RPO, właściciele wolnostojących garaży mogą liczyć na obniżkę podatków i zwrot nadpłaconych kwot.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
Różne podatki od garaży - problem konstytucyjny
Sprawa trafiła do Trybunału Konstytucyjnego na wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (sygn. akt K 3/25). Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje zróżnicowanie podatkowe między garażami znajdującymi się w budynkach mieszkalnych a tymi wolnostojącymi. W praktyce oznacza to, że właściciele garaży połączonych z domem płacą preferencyjną stawkę przewidzianą dla budynków mieszkalnych, wykorzystywanych na cele mieszkaniowe. Z kolei posiadacze obiektów wolnostojących objęci są znacznie wyższą stawką, nawet dziesięciokrotnie większą.
Dla zobrazowania: przy stawce dla budynków mieszkalnych wynoszącej ok. 1 zł za m2, w przypadku tzw. budynków pozostałych, gminy mogą ustalić maksymalnie 11,20 zł za m2 powierzchni użytkowej. Dla właściciela 25-metrowego garażu oznacza to roczny podatek rzędu ok. 280 zł zamiast 25 zł, różnicę trudną do uzasadnienia funkcjonalnie.
Stawki podatku od nieruchomości ustalają rady gmin w ramach limitów ogłaszanych corocznie przez Ministerstwo Finansów. Wysokość podatku zależy więc nie tylko od rodzaju budynku, ale także od decyzji samorządów, które mogą ustalać niższe stawki w granicach określonych przepisami.
Zobacz również:
Garaż to część domu, a nie luksus
Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek w swoim stanowisku podkreślił, że takie zróżnicowanie narusza zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Według RPO oba typy garaży zarówno w bryle budynku, jak i wolnostojące służą tym samym celom: przechowywaniu pojazdów i realizacji codziennych potrzeb mieszkańców.
RPO zauważył, że garaż, podobnie jak kotłownia, pralnia czy piwnica, jest elementem związanym z funkcją mieszkalną. W ocenie rzecznika interes fiskalny państwa nie może usprawiedliwiać tak znacznych różnic w obciążeniach. Kryterium lokalizacji uznał za arbitralne i niepowiązane z rzeczywistym celem podatku od nieruchomości.
Garaż wolnostojący też służy celom mieszkaniowym
W stanowisku RPO podkreślono, że garaż wolnostojący, jeśli faktycznie służy do parkowania samochodu używanego w codziennych dojazdach do pracy, szkoły czy sklepu, powinien być traktowany jak część nieruchomości mieszkalnej. Oznacza to, że właściciele takich garaży powinni mieć prawo do korzystania z tej samej, niższej stawki podatkowej.
Podobne stanowisko wcześniej zajmował Marszałek Sejmu, zwracając uwagę, że miejsce postojowe w budynku mieszkalnym to dziś nie luksus, lecz niezbędny element codziennego funkcjonowania, podobnie jak piwnica czy komórka lokatorska.
Równość wobec prawa i możliwe skutki zmian
Rzecznik Praw Obywatelskich podzielił opinię Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, że obecne przepisy naruszają art. 32, 64 ust. 2 i 84 Konstytucji RP, czyli zasady równości, ochrony własności i równości podatkowej.
Jeśli Trybunał Konstytucyjny przychyli się do argumentacji RPO, możliwe będzie ujednolicenie stawek podatku od garaży bez względu na ich lokalizację. Samorządy będą musiały dostosować swoje uchwały podatkowe do nowego orzeczenia, a część właścicieli będzie mogła ubiegać się o zwrot nadpłaconych kwot. Dla wielu kierowców posiadających wolnostojące garaże oznaczałoby to realną ulgę finansową.
