Nowy system pomiary masy własnej ciężarówek w Niemczech. Start już w 2026 roku

Pilotażowy projekt rusza na autostradzie A4, na odcinku między Akwizgranem a Kolonią, tuż przed miejscem obsługi podróżnych Rur-Scholle-Süd. Wybór tego miejsca nie jest przypadkowy - to jedna z najważniejszych tras transportowych w Europie. Przez tę autostradę przejeżdża większość ciężkiego transportu z portów w Antwerpii i Rotterdamie w kierunku Kolonii, gdzie znajduje się największy w Niemczech terminal kontenerowy.

Pierwszy punkt kontrolny ma zostać oddany do użytku wiosną 2026 roku i będzie w stanie skontrolować około 500 pojazdów dziennie. Koszt budowy pojedynczej instalacji wynosi około 2,5 miliona euro. Do 2028 roku planowane jest uruchomienie łącznie 16 takich punktów na najważniejszych niemieckich autostradach.

Serce nowego systemu stanowi technologia WIM (Weigh-in-Motion), czyli ważenie w ruchu. W jezdnię wbudowane zostają specjalne czujniki piezoelektryczne - dwa sensory na każdy pas ruchu. Gdy ciężarówka przejeżdża przez punkt kontrolny z normalną prędkością autostradową, sensory automatycznie mierzą ciśnienie wywierane przez każdą oś pojazdu i błyskawicznie obliczają całkowitą masę.

System działa w czasie rzeczywistym i nie wymaga zatrzymywania pojazdów. Jeśli czujniki wykryją przekroczenie dopuszczalnej masy, kilkaset metrów dalej na elektronicznej tablicy wyświetlany jest numer rejestracyjny pojazdu wraz z poleceniem zjechania na najbliższy parking.

Tam czeka już druga część systemu - certyfikowana waga statyczna, która dokładnie sprawdzi rzeczywistą masę pojazdu.

Jeśli podejrzenia się potwierdzą, konsekwencje będą natychmiastowe. W zależności od stopnia przekroczenia, mandaty wyniosą od 30 do 452 euro. Przy przekroczeniu masy o więcej niż 5 proc. kierowca musi na miejscu rozładować nadmiar ładunku. W tym celu wszystkie miejsca obsługi objęte systemem zostaną wyposażone w dodatkowe miejsca do składowania towaru.

Cały projekt to wspólne przedsięwzięcie dwóch niemieckich instytucji. Spółka Autobahn GmbH zajmuje się planowaniem, budową i eksploatacją instalacji. Z kolei Federalny Urząd Logistyki i Mobilności (BALM) - odpowiednik polskiej Inspekcji Transportu Drogowego - przeprowadza właściwe kontrole i nakłada kary.

Skala problemu jest poważna. W 2024 roku BALM skontrolował w całych Niemczech ponad 146 tysięcy ciężarówek. Ponad 16 tysięcy z nich - to więcej niż jeden na dziesięć - okazało się przeciążonych, niekiedy o kilka ton.

Przeciążone ciężarówki to nie tylko kwestia nieuczciwej konkurencji. To przede wszystkim zagrożenie bezpieczeństwa - takie pojazdy są trudniejsze w sterowaniu, mają znacznie dłuższą drogę hamowania, a opony i osie są nadmiernie obciążone. Dodatkowo niszczą i tak już mocno nadwyrężoną w Niemczech infrastrukturę mostową.

Nowy system na A4 to nie pierwsza próba automatyzacji kontroli w Niemczech. Na autostradzie A40, na moście nad Renem, już od kilku lat działa eksperymentalny system łączący wagę preselekcyjną z automatycznym szlabanem. Gdy tylko ważenie wykaże nieprawidłowości, szlaban opada i ciężarówka jest kierowana do stacjonarnej kontroli.

System ten zatrzymuje wszystkie pojazdy przekraczające 40 ton masy całkowitej lub wywierające nacisk ponad 11,5 tony na oś.