Czy można ruszyć zanim pieszy zejdzie z pasów? Polskie przepisy
Pierwszeństwo pieszego obowiązuje nie tylko wtedy, gdy znajduje się on już na przejściu, lecz także w chwili, gdy na nie wchodzi - to zasada powszechnie znana wśród kierowców. Wątpliwości pojawiają się dopiero później: co w sytuacji, gdy kierowca zatrzymał się i przepuścił pieszego, ale ten nadal znajduje się na pasach? Czy w takim momencie wolno już ruszyć, czy nadal trzeba czekać, aż całkowicie opuści przejście?
Spis treści:
- Jakie przepisy dają pieszemu pierwszeństwo przed pojazdem?
- Czy można ruszyć, kiedy pieszy jest jeszcze na przejściu?
- Jakie obowiązki ma pieszy?
Jakie przepisy dają pieszemu pierwszeństwo przed pojazdem?
Na wstępie warto uporządkować podstawy i przypomnieć, w jakich sytuacjach pieszy ma pierwszeństwo przed pojazdami. Od lat dotyczy to osób znajdujących się już na przejściu dla pieszych, ale obowiązują też nowsze przepisy, które rozszerzyły to pierwszeństwo na pieszego wchodzącego na przejście. Zgodnie z art. 13. ust 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym mówi:
Pieszy znajdujący się na przejściu dla pieszych ma pierwszeństwo przed pojazdem. Pieszy wchodzący na przejście dla pieszych ma pierwszeństwo przed pojazdem, z wyłączeniem tramwaju.
Dodajmy, że przepisy wymagają od kierowcy ciągłej obserwacji przejścia dla pieszych oraz jego okolic, a także przewidują prewencyjne zmniejszenie prędkości:
Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejścia dla pieszych, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność, zmniejszyć prędkość tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszego znajdującego się na tym przejściu, albo na nie wchodzącego i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na tym przejściu, albo wchodzącemu na to przejście.
Oczywiście szereg przepisów obowiązuje również pieszych. Przede wszystkim:
Zabrania się wchodzenia na jezdnię lub drogę dla rowerów bezpośrednio przed jadący pojazd, w tym również na przejściu dla pieszych oraz spoza pojazdu lub innej przeszkody ograniczającej widoczność drogi
Dodatkowo zarówno kierowca, jak i pieszy w pobliżu przejścia dla pieszych ma zachować szczególną ostrożność:
Szczególna ostrożność polega na zwiększeniu uwagi i dostosowaniu zachowania uczestnika ruchu do warunków i sytuacji zmieniających się na drodze, w stopniu umożliwiającym odpowiednio szybkie reagowanie
Czy można ruszyć, kiedy pieszy jest jeszcze na przejściu?
A czy można w takim razie ruszyć, kiedy już przepuściliśmy pieszego, ale nadal jest on jeszcze na pasach? Przepisy nie regulują konkretnie tego zagadnienia, ale wskazać trzeba na bardzo istotną zasadę:
Ustąpienie pierwszeństwa to powstrzymanie się od ruchu, jeżeli ruch mógłby zmusić pieszego do zatrzymania się, zwolnienia lub przyspieszenia kroku.
Mówiąc prościej, prawo nakłada na kierowcę obowiązek ustąpienia pierwszeństwa pieszemu, a jego naruszenie zachodzi wtedy, gdy nasze zachowanie wymusza na pieszym jakąkolwiek reakcję. Jeżeli więc zatrzymamy się, ale ruszymy zbyt wcześnie, możemy pieszego spłoszyć - zmusić go do odskoku albo co najmniej przyspieszenia kroku. W takiej sytuacji uznaje się, że pierwszeństwo nie zostało faktycznie ustąpione, co może skutkować mandatem w wysokości 1500 zł oraz 10 punktami karnymi.
Dlatego też o ile nie trzeba czekać, aż pieszy całkowicie opuści przejście (przepisy tego nie wymagają), trzeba ostrożnie podchodzić do ruszania, gdy pieszy jest jeszcze na pasach.
Zobacz również:
Jakie obowiązki ma pieszy?
Na koniec warto zaznaczyć, że pieszy nie jest wyłącznie stroną uprzywilejowaną - przepisy nakładają na niego również konkretne obowiązki związane z zachowaniem na przejściu. Prawo nie pozwala na celowe zatrzymywanie się na pasach, nieuzasadnione zwalnianie tempa ani na rozpraszanie się podczas przechodzenia przez jezdnię, na przykład poprzez korzystanie z telefonu.
Pieszym nie wolno między innymi:
- wchodzić bezpośrednio przed nadjeżdżający pojazd, także na przejściu dla pieszych, ani zatrzymywać się lub zwalniać bez uzasadnionej potrzeby w trakcie przechodzenia przez jezdnię lub torowisko;
- traktować przejścia na drodze dwujezdniowej jako jednego ciągu - każde przejście przez kolejną jezdnię jest w świetle prawa odrębnym przejściem, podobnie jak w miejscach, gdzie pasy ruchu są rozdzielone wysepką lub innymi elementami infrastruktury;
- korzystać z telefonu lub innego urządzenia elektronicznego podczas wchodzenia na jezdnię lub jej przekraczania, także na pasach, jeżeli ogranicza to możliwość obserwowania sytuacji na drodze.
Za nieuzasadnione zatrzymywanie się lub zwalnianie na przejściu pieszy może otrzymać mandat w wysokości 50 zł, natomiast korzystanie z telefonu w sposób rozpraszający grozi karą sięgającą nawet 300 zł.
