Wyprzedzanie na pasach. Kiedy jest zabronione, a kiedy można to robić?

Zgodnie z obowiązującymi w naszym kraju przepisami, wyprzedzanie na przejściu dla pieszych i bezpośrednio przed nim jest niedopuszczalne. Wyjątek stanowią pasy, na których odbywa się ruch kierowany. Jeśli jadący pojazdem dopuści się wyprzedzania na przejściu dla pieszych, wówczas musi on liczyć się z konsekwencjami prawnymi. A — zgodnie z taryfikatorem — to jedno z najcięższych wykroczeń drogowych.

Ruch kierowany zwykle obowiązuje na skrzyżowaniach, przejazdach przez tory kolejowe lub tramwajowe, przejazdach rowerowych, pasach i drogach o ruchu wahadłowym. Zapewnia on większe bezpieczeństwo, a wszyscy poruszający się jezdnią lub chcący przez nią przejść powinni znać i rozumieć sygnały nadawane przez osobę kierującą ruchem.

Zgodnie z kodeksem drogowym ruch kierowany odbywa się w obecności zarządzającego tym działaniem i/lub sygnalizacji świetlnej (innymi słowy ruch kierowany jest wtedy, gdy skrzyżowanie wyposażone jest w sygnalizację świetlną lub gdy ruch kontrolowany jest przez policjanta). Należy zaznaczyć, iż poruszający się drogą powinien przede wszystkim podporządkować się czynnościom nakazywanym przez policjanta lub innego funkcjonariusza. W takiej sytuacji to on jest najważniejszy, a jego polecenia mają charakter nadrzędny — także względem sygnalizacji świetlnej i oznakowania pionowego i poziomego.

Jeszcze w 2020 roku za manewr wyprzedzania na pasach groziła kara w wysokości 200 złotych. Kierowca dostawał też 10 punktów karnych. W 2022 roku obowiązujący taryfikator stał się jednak dla właścicieli pojazdów o wiele bardziej dotkliwy.

Za wyprzedzanie na pasach grozi teraz grzywna 1500 złotych, a jeśli kierowca dokonał tego wykroczenia dwukrotnie w ciągu dwóch lat, to wysokość mandatu ulega podwojeniu — aż do trzech tysięcy złotych (zasada podwójnych kar zacznie obowiązywać we wrześniu 2022 r.). W przypadku wyprzedzania wraz z niedozwoloną prędkością kara zwiększa się do 6000 zł.

Policjant może również odebrać prawo jazdy, jeśli kierujący wykazuje się szczególną ignorancją wobec przepisów. W przypadku wyprzedzania na pasach należy liczyć się więc z poważnymi konsekwencjami finansowymi oraz 15 punktami karnymi, które "wyzerują się" dopiero po dwóch latach. Jeśli jednak kierowca wykona taki manewr w ramach ruchu kierowanego, wówczas nie grożą mu żadne konsekwencje.

Wyprzedzanie na pasach jest manewrem, z którym kierujący często mają problem. Utrudnieniem są m.in. rowerzyści. Zgodnie z przepisami kierujący pojazdem silnikowym może wyprzedzić jednoślad, jeśli możliwe jest wykonanie manewru w ramach jednego pasa ruchu. Kierowca powinien jednak pamiętać o:

• zmniejszeniu prędkości,
• zachowaniu metrowego odstępu od roweru.

Manewr wyprzedzania dopuszcza się w przypadku:

• linii przerywanej pomiędzy przeciwnymi pasami ruchu,
• drogi o większej liczbie pasów ruchu w każdym kierunku.

Kolejne wątpliwości związane są z wyprzedzaniem prawostronnym. Taki manewr można wykonać na:

• jezdni jednokierunkowej,
• jezdni dwukierunkowej mającej przynajmniej dwa pasy ruchu w każdym kierunku (w obszarze zabudowanym) lub mającej trzy pasy ruchu (poza obszarem zabudowanym),
• na rondzie, na którym są wyznaczone pasy ruchu.

Wyprzedzania nie dopuszcza się natomiast w przypadku:

• dojeżdżania do szczytu wzniesienia,
• jazdy drogą, na której znajduje się zakręt oznaczony znakami ostrzegawczymi,
• poruszania się po skrzyżowaniu. 

Kolejnym problematycznym zagadnieniem jest linia ciągła. Według przepisów kierujący pojazdem nie można najeżdżać na tę linię oraz przekraczać jej. Wyprzedzanie jest zatem możliwe, jeśli manewr uda się wykonać w ramach danego pasach ruchu.

***