Dożywotni zakaz prowadzenia niekonstytucyjny? Czasem można go skrócić
Wielu kierowców słyszało o przypadkach, w których sąd orzeka dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów. To jedna z najsurowszych sankcji przewidzianych w polskim prawie i najczęściej wiąże się z najbardziej nieodpowiedzialnymi zachowaniami - jazdą w stanie nietrzeźwości czy spowodowaniem wypadku ze skutkiem śmiertelnym. Jednak jak się okazuje, nie zawsze taki zakaz musi obowiązywać do końca życia. W niektórych sytuacjach można starać się o jego złagodzenie, a nawet uchylenie.
Spis treści:
- Kiedy sąd orzeka zakaz prowadzenia pojazdów?
- Czy dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów można skrócić?
- Co grozi za złamanie zakazu prowadzenia pojazdów?
Kiedy sąd orzeka zakaz prowadzenia pojazdów?
Zakaz prowadzenia pojazdów to środek karny stosowany wobec osób, które popełniają przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w ruchu. Podstawę prawną znajdziemy w art. 42 Kodeksu karnego. Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów (czasem wszystkich, a czasem tylko mechanicznych) dotyczy przede wszystkim osób, które w sposób rażący naruszyły przepisy - te dotyczące jazdy pod wpływem alkoholu lub narkotyków (recydywa), spowodowania wypadku śmiertelnego, z udziałem osób ciężko rannych czy ucieczki z miejsca wypadku.
Jeżeli sprawca był nietrzeźwy, pod wpływem narkotyków albo uciekł z miejsca wypadku, sąd musi nałożyć zakaz prowadzenia - i to na okres co najmniej 3 lat. Najostrzejsze przepisy przewidują jednak sankcję bezterminową: "Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 (czyli jazdy pod wpływem) chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami"
Do niedawna w przypadku recydywistów, którzy ponownie prowadzili pojazd w stanie nietrzeźwości, sąd miał obowiązek orzec dożywotni zakaz prowadzenia. Trybunał Konstytucyjny uznał jednak, że taki automatyzm narusza konstytucję. W swoim orzeczeniu stwierdził, że sąd powinien mieć możliwość oceny okoliczności sprawy i indywidualnego rozstrzygnięcia. To oznacza, że skazani, wobec których taki zakaz został już orzeczony, mogą wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania.
Czy dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów można skrócić?
Wydany zakaz prowadzenia pojazdów, nawet jeśli ma charakter dożywotni, może zostać skrócony. Skazany musi jednak spełnić określone warunki i złożyć wniosek do sądu. Możliwość taka pojawia się dopiero po 15 latach od skazania. W przypadku innych zakazów (czasowych) złagodzenie jest możliwe po odbyciu połowy kary, natomiast przy zakazie dożywotnim po minimum 10 latach można starać się o zmianę sposobu wykonywania środka karnego.
Nawet jeśli sąd zgodzi się skrócić zakaz, droga do odzyskania prawa jazdy nie kończy się w tym momencie. Kierowca musi oczywiście zdać pełen egzamin - zarówno teoretyczny, jak i praktyczny - na który kieruje starosta. Dodatkowo do dokumentu zostanie wpisane ograniczenie w postaci kodu 69, co oznacza obowiązek prowadzenia pojazdu wyposażonego w blokadę alkoholową.
Co grozi za złamanie zakazu prowadzenia pojazdów?
Jazda mimo orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów jest traktowana niezwykle poważnie. W przypadku zakazu wynikającego z Kodeksu karnego kierowca, który go złamie, popełnia przestępstwo z art. 244 k.k. i naraża się na karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Do tego dochodzi wpis do Krajowego Rejestru Karnego oraz możliwość orzeczenia ponownie zakazu dożywotniego.
Jeśli natomiast zakaz wynika z Kodeksu wykroczeń, jego złamanie grozi grzywną, karą ograniczenia wolności albo przedłużeniem zakazu.
