1 lutego ważna data dla kierowców. Sprawdź, zanim zapłacisz karę

Przypomnijmy - zobowiązania nieubezpieczonych sprawców wypadków drogowych, czyli suma ich długu wobec Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego - przekracza już 400 mln zl. Rekordzista ma do oddania blisko 5 mln zł.

Pamiętajmy - zgodnie z Ustawą o ubezpieczeniach obowiązkowych i UFG, wszystkie samochody - za wyjątkiem pojazdów historycznych - muszą posiadać obowiązkową polisę OC. Za jej brak na właściciela nakładana jest kara stanowiąca krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2026 roku ponad 14 dni przerwy w ciągłości polisy OC dla samochodu osobowego oznacza karę w wysokości 9 620 zł.

Ale nałożenie przez UFG opłaty dodatkowej za brak OC nie jest wcale najgorszą z sytuacji, jaka spotkać może nieubezpieczonego posiadacza pojazdu mechanicznego. Jak informuje UFG, obecnie już ponad 20 tysięcy osób mierzy się z koniecznością spłaty zadłużenia w związku ze spowodowaniem szkód pojazdem bez ważnego OC. Średnia kwota takiego zadłużenia to blisko 24 tys. zł. W około przypadkach nieubezpieczeni sprawcy mają do zwrotu ponad 100 tys. zł. "Rekordzista" musi oddać niemal 5 mln zł.

Rekordową kwotę blisko 5 mln zł ma dziś do oddania nieubezpieczony kierowca leciwego pojazdu z okresu PRL, który zagapił się zmieniając pas z lewego na prawy. Auto bez OC fabrycznie pozbawione było prawego lusterka, co zapewne przyczyniło się do spowodowania wypadku.

Nieubezpieczony kierowca zepchnął z prawego pasa inny, prawidłowo jadący pojazd, który uderzył w barierę energochłonną. Jego kierowca doznał bardzo poważnych obrażeń ciała. Doszło m.in. do uszkodzenia rdzenia kręgowego oraz złamania kompresyjnego trzonu kręgu. Wypłaty z UFG objęły odszkodowanie, zadośćuczynienie, koszty leczenia, a także rentę (w tym na zwiększone potrzeby). W sumie poniesione do tej pory przez UFG wydatki zbliżyły się już do 5 mln zł. To kwota, jaką w ramach tzw. regresu, z własnej kieszeni oddać musi Funduszowi nieubezpieczony sprawca wypadku.

W Polsce - za wyjątkiem aut historycznych (żółte tablice rejestracyjne, pojazdy starsze niż 40 lat), posiadacze zarejestrowanych pojazdów mechanicznych muszą mieć OC komunikacyjne przez cały okres posiadania danego pojazdu. Oznacza to, że auto musi być ubezpieczone przez cały okres - od chwili wyjechania na drogę z salonu, aż do zezłomowania. Dotyczy to także pojazdów niesprawnych technicznie, np w trakcie naprawy itp.

Pamiętamy, że ubezpieczenie OC chroni nie tylko ofiarę wypadku lub kolizji, ale też sprawcę zdarzenia. Odszkodowanie wypłaca ubezpieczyciel, a sprawca nie ponosi z tego tytułu odpowiedzialności finansowej. Od tej reguły jest jednak kilka wyjątków.

Ubezpieczyciel odmówi przejęcia odpowiedzialności za zdarzenie jeśli:

• szkody wyrządzono umyślnie,
• ubezpieczony sprawca szkody kierował pojazdem pod wpływem alkoholu,
• ubezpieczony sprawca szkody zbiegł z miejsca zdarzenia,
• ubezpieczony sprawca szkody nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdem,
• wyrządzenie szkody pojazdem pozyskanym w wyniku przestępstwa (np. kradzieży).

Pamiętajmy, że najlepszym sposobem zapewnienia sobie pełnego bezpieczeństwa jest jednorazowe opłacenie całej kwoty za polisę OC. Zgodnie z Ustawą o ubezpieczeniach obowiązkowych i UFG, wszystkie standardowe polisy OC (zawierane na 12 miesięcy) przedłużają się automatycznie. W przepisach przewidziano jednak trzy wyjątki. Polisa OC samochodu nie odnowi się automatycznie, jeśli:

• nie my ją zawieraliśmy (jazda na OC poprzedniego właściciela),
• w przypadku jakiejkolwiek zaległości wobec towarzystwa ubezpieczeniowego,
• gdy nie była zawarta na pełny rok (tzw. polisy krótkoterminowe czy "komisowe").

Każdy ze wspominanych przypadków rodzi inne niebezpieczeństwo, więc dobrze jest stosować się do kilku prostych zasad. W pierwszym przypadku, chodzi o popularne po kupnie używanego pojazdu zjawisko jazdy na OC poprzedniego właściciela. Bardzo często okazuje się to pozorną oszczędnością. Zdecydowanie najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest więc wypowiedzenie OC poprzedniego właściciela zaraz po zakupie pojazdu i zawarcie nowej polisy, na nasze dane.

Drugi przypadek, gdy polisa nie odnawia się automatycznie to zaległości wobec ubezpieczycieli. Bardzo często zdarza się, że kierowcy rozbijają polisę na dwie lub kilka rat i - z czasem - zapominają o opłaceniu którejś z nich. Gwarancją spokoju jest więc zapłacenie za OC pełnej kwoty, za cały rok "z góry". Zwracamy też uwagę na gigantyczne koszty ewentualnych pomyłek! Czasem zdarza się, że chcąc opłacić ratę za OC kierowcy nie korzystają z systemów płatności elektronicznych udostępnionych przez ubezpieczycieli, by nie płacić prowizji za przelewy ich operatorom. Zamiast tego sami logują się do swojego banku i korzystają z darmowych przelewów. Niestety, nie brakuje przypadków, gdy wpisując kwotę przelewu popełnią "czeski błąd". Przykładowo - zamiast 302,92 zł zrobią przelew na 302,29 zł. W takich sytuacjach często zdarza się, że elektroniczny system ubezpieczyciela zakwalifikuje nas jako "dłużnika", więc - jeśli nie wykupimy na czas nowego ubezpieczenia - stara polisa nie przedłuży się automatycznie.

W trzecim należy po prostu pamiętać, że - z mocy ustawy - wszystkie "krótkoterminowe" polisy OC (zawierane na krócej niż 12 miesięcy), wygasają automatycznie z datą wskazaną w umowie. Oznacza to, że tzw. "komisowe" OC powinniśmy traktować wyłącznie jako dokument zapewniający nam bezstresową podróż od miejsca nabycia samochodu, do domu. Dla własnego bezpieczeństwa radzimy nie zwlekać z zakupem normalnego, rocznego, ubezpieczenia OC do ostatnich dni obowiązywania OC "komisowego", bo w ferworze codziennych obowiązków łatwo o pomyłkę, której następstwa mogą iść w grube tysiące złotych.