Za tym znakiem możesz nie zatrzymać się do kontroli. Są jednak warunki

"Zatrzymanie pojazdu do kontroli jest jednym z podstawowych uprawnień funkcjonariuszy policji, którego podstawa prawna znajduje się w art. 129 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym" - pisze Sylwia Tokarzewska z Kancelarii Sylwia Tokarzewska i Wspólnicy z Białegostoku. Przepis ten precyzyjnie określa, kto, gdzie i w jakich okolicznościach może zatrzymać samochód.

Kluczowa zasada jest prosta - umundurowany policjant może zatrzymać pojazd zarówno w terenie zabudowanym, jak i poza nim. Nieumundurowany funkcjonariusz w nieoznakowanym radiowozie może to zrobić wyłącznie na terenie zabudowanym. Jak podkreśla Tokarzewska, od tej reguły istnieją trzy wyjątki: działania pościgowe, uzasadnione podejrzenie, że pojazd pochodzi z przestępstwa, lub podejrzenie, że znajdują się w nim osoby, które popełniły przestępstwo.

Oznacza to, że na drodze krajowej, ekspresowej czy autostradzie - wszędzie tam, gdzie obowiązuje znak D-43 informujący o terenie niezabudowanym - nieumundurowany policjant w cywilnym aucie nie może przeprowadzić rutynowej kontroli drogowej. Jeśli ktoś w takim miejscu daje sygnały do zatrzymania, a nie ma na sobie munduru, kierowca ma prawo jechać dalej.

W takiej sytuacji najlepiej nie zatrzymywać się natychmiast, lecz zjechać na najbliższy bezpieczny parking, włączyć światła awaryjne i zadzwonić pod numer 112. Dyżurny będzie w stanie potwierdzić, czy za próbą zatrzymania stoi faktyczny policjant, czy ktoś, kto jedynie podszywa się pod funkcjonariusza. Podczas rozmowy trzeba podać dokładną lokalizację oraz - jeśli to możliwe - numery rejestracyjne pojazdu, z którego nadawane były sygnały do zatrzymania. Do momentu potwierdzenia tożsamości zatrzymującego nie należy podawać swoich danych osobowych, pokazywać dokumentów ani wysiadać z samochodu.

Policjant zatrzymujący pojazd w warunkach dostatecznej widoczności podaje sygnał tarczą do zatrzymywania, czyli tak zwanym lizakiem. W warunkach niedostatecznej widoczności używa latarki z czerwonym światłem lub tarczy ze światłem odblaskowym. Po zatrzymaniu pojazdu policjant podaje swój stopień, imię i nazwisko oraz przyczynę kontroli. Policjant nieumundurowany powinien pokazać legitymację służbową bez wezwania, w sposób umożliwiający odczytanie i zanotowanie danych pozwalających na identyfikację.

Kierowca po zatrzymaniu powinien wrzucić bieg jałowy, uchylić szybę i trzymać dłonie na kierownicy do momentu pojawienia się funkcjonariusza. Nie wolno wysiadać z pojazdu bez wyraźnego polecenia - dotyczy to również pasażerów. Policjant może nakazać wyłączenie silnika i włączenie świateł awaryjnych, a ze względów bezpieczeństwa może też zażądać opuszczenia samochodu przez wszystkie osoby.

Kontrolowany kierowca ma prawo odmówić przyjęcia mandatu, zażądać okazania legitymacji służbowej, obejrzenia nagrania lub wyniku pomiaru urządzeń kontrolno-pomiarowych wraz z kopią świadectwa ich legalizacji. Może też zażądać powtórnego badania trzeźwości lub badania krwi. Kierowca ma również prawo nagrywać przebieg kontroli - zarówno obraz, jak i dźwięk. Takie nagranie stanowi dowód, jeśli kierowca uzna, że doszło do naruszenia prawa, i zdecyduje się złożyć skargę.

Pojazd powinien być zatrzymany w miejscu, które nie utrudnia ruchu i nie stwarza zagrożenia dla innych uczestników. Jeśli kontrola rozpoczyna się w nieodpowiednim miejscu, policjant ma prawo wskazać inne, a kierowca ma obowiązek udać się za radiowozem. Zażalenie na sposób przeprowadzenia kontroli składa się do właściwego miejscowo prokuratora.