Stukanie rozrządu to poważny objaw. Lepiej go nie lekceważyć
Na początku warto zaznaczyć, że nie każde stukanie w silniku oznacza problem, ale są dźwięki, których absolutnie nie wolno ignorować. Szczególnie groźne są te, które pojawiają się regularnie, nasilają się wraz z obrotami silnika lub dochodzą z jego górnej części. W wielu przypadkach ich źródłem okazuje się układ rozrządu, czyli jeden z kluczowych elementów każdej jednostki napędowej.
Układ rozrządu odpowiada za precyzyjną synchronizację pracy zaworów i tłoków. W zależności od konstrukcji silnika może być napędzany paskiem lub łańcuchem. Niezależnie od rozwiązania, jego prawidłowa praca ma fundamentalne znaczenie dla trwałości całej jednostki.
Jakie są objawy awarii rozrządu?
Przede wszystkim mowa nietypowych dźwiękach pochodzących spod maski, ale z czasem do stukania mogą dołączyć inne symptomy. Silnik zaczyna pracować nierówno, pojawiają się wyczuwalne drgania, spada moc, a zużycie paliwa rośnie. W niektórych przypadkach samochód ma trudności z uruchomieniem, gaśnie podczas zwalniania albo reaguje z opóźnieniem na wciśnięcie pedału gazu. Często zapala się także kontrolka "check engine", która sygnalizuje, że sterownik wykrył nieprawidłowości w pracy jednostki. Największym zagrożeniem związanym z problemami rozrządu jest jego przestawienie lub zerwanie. Wystarczy, że pasek lub łańcuch przeskoczy o jeden ząbek, aby doszło do zaburzenia synchronizacji pracy zaworów i tłoków. W takiej sytuacji silnik może jeszcze pracować, ale jego dalsza eksploatacja wiąże się z ogromnym ryzykiem.
W skrajnych przypadkach dochodzi do kolizji tłoków z zaworami. Efektem są pogięte zawory, uszkodzone tłoki, a czasem także zniszczona głowica. Tego typu awaria oznacza bardzo kosztowny remont silnika, który w wielu przypadkach przekracza kilka, a nawet kilkanaście tysięcy złotych. Zdarza się, że naprawa staje się nieopłacalna i jedynym rozsądnym rozwiązaniem jest wymiana całej jednostki napędowej.
Mechanicy często podkreślają, że większości takich awarii można było uniknąć, reagując na pierwsze objawy. Wczesna wymiana paska rozrządu, napinaczy czy kontrola stanu łańcucha to koszt nieporównywalnie niższy niż późniejszy remont silnika. Tymczasem wielu kierowców trafia do warsztatu dopiero wtedy, gdy samochód przestaje jeździć lub gaśnie na drodze.
Jaki dźwięk wydaje zepsuty rozrząd?
Pierwszym objawem problemów z rozrządem bardzo często są nietypowe dźwięki. Kierowcy opisują je jako stukanie, klekotanie albo metaliczne grzechotanie, które pojawia się szczególnie po uruchomieniu silnika na zimno lub podczas pracy na biegu jałowym. Zdarza się, że dźwięk znika po dodaniu gazu, co dodatkowo usypia czujność właściciela. Jeżeli z silnika zaczynają dochodzić niepokojące dźwięki, najlepszym rozwiązaniem jest jak najszybsza diagnostyka. Dalsza jazda zwiększa ryzyko poważnej awarii. Mechanik jest w stanie ocenić stan rozrządu, sprawdzić napięcie paska lub łańcucha oraz zidentyfikować źródło hałasu.
W przypadku rozrządu napędzanego paskiem wymiana jest zwykle konieczna co 70-120 tys. kilometrów lub co kilka lat, nawet jeśli samochód jeździ mało. Przy rozrządzie łańcuchowym producenci często deklarują, że powinien on wytrzymać cały okres eksploatacji samochodu, ale mechanicy zalecają, by skontrolować jego stan przy przebiegu 150-200 tys. km.
