Żarówki LED zamiast halogenów - jak poprawić oświetlenie w starszym aucie?

Jesienią 2023 roku producenci oświetlenia Philips i Osram uzyskali w Niemczech homologację dla swoich zestawów LED przeznaczonych do reflektorów halogenowych. Dzięki unijnym przepisom te same produkty są legalne również w Polsce i innych krajach Wspólnoty.

Homologacja obejmuje żarówki H4 i H7, czyli najpopularniejsze typy stosowane w starszych pojazdach. Jest jednak pewne ograniczenie - zestawy nie pasują do wszystkich samochodów. Producenci prowadzą listy, które zawierają konkretne modele aut, roczniki produkcji i numery katalogowe reflektorów. Przed zakupem należy sprawdzić, czy dane auto znajduje się na takiej liście.

Obecnie wykazy obejmują około stu modeli samochodów osobowych i kamperów. Listy są regularnie aktualizowane i poszerzane o kolejne pojazdy.

Szwedzki magazyn motoryzacyjny Vi Bilägare przeprowadził testy porównawcze na dwóch autach - Skodzie Octavii z 2015 roku wyposażonej w żarówki H7 oraz Mazdzie MX-5 z 1991 roku z żarówkami H4.

Wyniki okazały się zaskakujące. Po wymianie na LED zasięg światła mijania wzrósł o ponad 20 procent. Szerokość oświetlonego pasa przy odległości 75 metrów od pojazdu zwiększyła się o sześć do ośmiu metrów w porównaniu z nowymi halogenami.

W przypadku Mazdy MX-5 poprawa była jeszcze bardziej odczuwalna. Zasięg świateł drogowych wzrósł ze 160 do niemal 190 metrów. To może wydawać się niewiele, ale przy prędkości 90 km/h daje kierowcy dodatkową sekundę na reakcję.

Oprócz lepszego zasięgu zmienia się również barwa światła. Halogeny dają ciepły, żółtawy odcień. Diody LED emitują światło białe, zbliżone do dziennego. Oczy szybciej adaptują się po minięciu pojazdu jadącego z przeciwka, a kontrast między obiektami na drodze staje się wyraźniejszy.

Testowane przez Szwedów żarówki (zestawy) LED są dostępne także w Polsce. Philips Ultinon Pro6000 HL Boost kosztuje u nas około 350 zł - ten zestaw w ramach testu był zamontowany w Maździe MX-5. Z kolei w Skodzie Octavii testowano zarówno Osram Nightbreaker G2 (cena około 450-500 zł) oraz Philips Led H11 Ultinon Pro6000 Boost za około 400 zł. W obu przypadkach zasięg reflektorów i komfort jazdy był bez porównania lepszy. Oczywiście, ceny zestawów LED są kilkukrotnie wyższe niż zwykłych żarówek, ale też spodziewany okres ich żywotności jest nawet pięciokrotnie dłuższy.

W niektórych modelach aut konieczny jest zakup dodatkowych elementów. Żarówki LED mają wbudowane wentylatory chłodzące, przez co są większe od halogenów. Czasem potrzebna jest specjalna przejściówka umożliwiająca montaż w oprawce reflektora.

Część pojazdów wymaga również adaptera. Bez niego komputer pokładowy wykrywa zmianę poboru prądu i sygnalizuje awarię oświetlenia, mimo że lampy działają prawidłowo. Informacja o tym, które modele potrzebują dodatkowych akcesoriów, znajduje się na listach zgodności publikowanych przez producentów.

Procedura wymiany przypomina zwykłą wymianę przepalonej żarówki. W większości przypadków nie są potrzebne żadne narzędzia, wystarczy dostęp do tylnej części reflektora spod maski. Przed rozpoczęciem pracy należy wyłączyć silnik i upewnić się, że oświetlenie nie jest włączone. Halogeny H4 i H7 są wypełnione gazem pod ciśnieniem - przy wyjmowaniu warto założyć okulary ochronne.

Diod LED nie wolno dotykać gołymi palcami. Tłuszcz ze skóry może skrócić żywotność elementów świecących. W niektórych autach dostęp do żarówek jest utrudniony i wymaga demontażu dodatkowych osłon lub elementów wyposażenia. Instrukcja obsługi pojazdu zwykle zawiera opis procedury wymiany. Po zamontowaniu nowych żarówek należy sprawdzić ustawienie świateł.

Prosty sposób na weryfikację polega na ustawieniu auta metr od ściany lub bramy garażowej. Należy włączyć światła mijania i zaznaczyć taśmą górną krawędź smugi świetlnej. Po odjechaniu dziesięć metrów do tyłu granica światła i cienia powinna opaść o wartość odpowiadającą kątowi pochylenia reflektora - zwykle 1,0 do 1,2 procenta, czyli 10-12 centymetrów na każde dziesięć metrów odległości. Jeśli światło sięga wyżej niż oznaczona linia, konieczna jest korekta za pomocą śrub regulacyjnych w obudowie reflektora.

Same żarówki LED nie różnią się wizualnie od nielegalnych zamienników dostępnych w internecie. Dlatego producenci dołączają do zestawów naklejki i certyfikaty potwierdzające homologację.

Naklejkę z oznaczeniem modelu lampy należy umieścić na obudowie reflektora pod maską. Wydrukowany dokument potwierdzający zgodność z przepisami trzeba przechowywać w pojeździe. W razie kontroli drogowej lub przeglądu technicznego stanowią one dowód legalności modyfikacji.

Bez tej dokumentacji diagnosta lub policjant nie ma możliwości stwierdzenia, czy zamontowane żarówki mają wymagane dopuszczenie.