Rzadka zasada pierwszeństwa w górach. Kto ustępuje na wąskiej drodze?

Problem dotyczy przede wszystkim dojazdów do ośrodków narciarskich, przełęczy i górskich miejscowości, gdzie drogi bywają tak wąskie, że dwa samochody nie zmieszczą się obok siebie. W sezonie zimowym ruch na tych trasach znacząco rośnie, a oblodzona nawierzchnia sprawia, że cofanie pod górę staje się nie tylko trudne, ale i niebezpieczne.

W Szwajcarii pojazd jadący pod górę ma pierwszeństwo przed tym, który zjeżdża. Wynika to z prostego faktu, że ruszanie pod górę, szczególnie zimą na śliskiej nawierzchni, jest trudniejsze niż cofanie w dół, a zatrzymanie się na stromym podjeździe i ponowne ruszenie może być dla niektórych kierowców w ogóle niewykonalne.

Od tej zasady istnieje jeden wyjątek - jeśli pojazd jadący pod górę znajduje się bliżej mijanki niż ten zjeżdżający, to on powinien z niej skorzystać i przepuścić auto jadące w dół. Dodatkowe przywileje mają pojazdy ciężkie - ciężarówki, autokary i samochody z przyczepą mają pierwszeństwo niezależnie od kierunku jazdy. Na tak zwanych Bergpoststraßen, oznaczonych charakterystycznym symbolem trąbki pocztowej, pierwszeństwo mają ponadto autobusy pocztowe i liniowe.

Za złamanie zasady pierwszeństwa na górskiej drodze w Szwajcarii grozi grzywna wynoszącą od kilkuset franków w górę.

Włochy stosują zasadę identyczną jak Szwajcaria - pojazd jadący pod górę ma pierwszeństwo na wąskich drogach górskich, z wyjątkiem sytuacji, gdy znajduje się bliżej mijanki. Złamanie tej zasady traktowane jest jako zwykłe wykroczenie związane z nieudzieleniem pierwszeństwa, a mandaty zaczynają się od 170 euro i mogą być znacznie wyższe w zależności od okoliczności. Dochodzą też punkty karne we włoskim systemie.

We Francji obowiązuje ta sama reguła - pierwszeństwo dla jadących pod górę, chyba że oznakowanie drogowe stanowi inaczej. Mandat za zlekceważenie tej zasady wynosi 135 euro, a przy zagrożeniu lub wypadku kara rośnie, dochodzą też punkty.

Austria i Niemcy nie mają ustawowej reguły przyznającej automatyczne pierwszeństwo pojazdom jadącym pod górę. W obu krajach obowiązuje ogólna zasada wzajemnego poszanowania i zdrowego rozsądku - cofnąć lub ustąpić powinien ten kierowca, któremu jest to łatwiejsze. Pod uwagę brana jest wielkość pojazdu, obecność przyczepy, bliskość mijanki i nachylenie drogi.

W Austrii kierowca, który zachowuje się uparcie i blokuje ruch, może zostać ukarany mandatem od 50 do 150 euro za naruszenie ogólnych przepisów ruchu drogowego. W Niemczech nie istnieje odrębny taryfikator za "nieudzielenie pierwszeństwa na drodze górskiej", ale mandat grozi za utrudnianie ruchu lub stwarzanie zagrożenia.

Polskie prawo o ruchu drogowym, tak jak w Austrii i Niemczech, nie zawiera szczegółowej regulacji dotyczącej pierwszeństwa na wąskich drogach górskich. Art. 25 ustawy reguluje przecinanie się kierunków ruchu na skrzyżowaniach, a zasady ustępowania pierwszeństwa dotyczą sytuacji takich jak włączanie się do ruchu czy skręcanie. Na wąskiej drodze, gdzie dwa pojazdy nie mogą się wyminąć, zastosowanie ma ogólna zasada zachowania szczególnej ostrożności, zdrowego rozsądku i poszanowania innych.

Stosuje się te same reguły co w Austrii i Niemczech - cofnąć powinien ten, komu jest łatwiej, a przy dużej różnicy gabarytów mniejszy pojazd ustępuje większemu.