W skrócie
- Ministerstwo Infrastruktury zrezygnowało z wprowadzania kodów 112 i 113 do blankietów praw jazdy, dzięki czemu kierowcy nie będą musieli wymieniać dokumentu po okresie próbnym.
- Od 4 września 2026 r. młodych kierowców obowiązuje dwuletni okres próbny, podczas którego muszą przestrzegać zerowego limitu alkoholu i substancji odurzających we krwi.
- System CEPiK będzie automatycznie ewidencjonował przebieg okresu próbnego, historię naruszeń oraz informacje o ukończonych szkoleniach praktycznych dla kierowców.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
W lutym 2026 r. na liście planowanych działań legislacyjnych Ministerstwa Infrastruktury pojawił się zapis dotyczący umieszczania na prawach jazdy nowych kodów: 112 i 113. Zgodnie z przedstawionymi wówczas założeniami miały one być używane od 4 września 2026 r. w przypadku osób po raz pierwszy uzyskujących prawo jazdy. Choć z samego okresu próbnego rząd się nie wycofał, to inaczej jest z nowymi kodami.
W prawie jazdy nie będzie kodów 112 i 113
Zgodnie z założeniami przedstawionymi w lutym 2026 r. kod 112 miał informować o tym, że prawo jazdy uzyskano na okres próbny. Z kolei kod 113 przewidziany był dla osób uzyskujących prawo jazdy kat. B w wieku 17 lat. Miał on informować, że - zgodnie z przepisami - kierowca przez sześć pierwszych miesięcy po uzyskaniu uprawnień może prowadzić tylko wówczas, gdy na przednim fotelu pasażera siedzi osoba mająca przynajmniej 25 lat i prawo jazdy kat. B przynajmniej od 5 lat.
Planowany moment wejścia w życie nowych przepisów się zbliża, a nowe kody nie zostały ujęte w rozporządzeniu w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania. Zapytałem Ministerstwo Infrastruktury o powody tej zwłoki i już wiadomo, dlaczego tak się stało.
Prace nad tym projektem zostały zaniechane, a kody 112 i 113 nie zostaną wprowadzone do dokumentu prawa jazdy. Ministerstwo Infrastruktury nie przewiduje obecnie ponownego podjęcia prac legislacyjnych w tym zakresie. Status kierowcy oraz odnoszące się do niego ograniczenia będą wynikały bezpośrednio z przepisów ustawy i danych zgromadzonych w CEK.
Trudno ocenić decyzję ministerstwa inaczej niż jako słuszny krok. Gdyby utrzymano pomysł umieszczania kodów w prawach jazdy osób, które po raz pierwszy uzyskują uprawnienia kat. B, osoby te byłyby zmuszone do szybkiej wymiany dokumentu. Zgodnie z przepisami okres próbny po uzyskaniu uprawnień kat. B po raz pierwszy będzie trwał dwa lata, a w przypadku 17-latków trzy lata, ale nie dłużej niż do ukończenia 20. roku życia. Po tym czasie kod przestałby obowiązywać, a to oznaczałoby konieczność wymiany dokumentu prawa jazdy.
Co zamiast kodu na prawie jazdy?
Jak poinformowało Interię Ministerstwo Infrastruktury, zamiast planowanych wcześniej kodów w prawie jazdy stosowane będą rozwiązania informatyczne w Centralnej Ewidencji Kierowców. O to, jak dokładnie mają one działać, zapytałem w Ministerstwie Cyfryzacji.
Wprowadzenie okresu próbnego wymaga zmian w systemie CEPiK w części obsługującej centralną ewidencję kierowców. W szczególności przedsięwzięcie obejmuje przygotowanie funkcjonalności umożliwiającej zapisanie w ewidencji informacji o okresie próbnym, jego przedłużeniu lub uzupełnieniu – dane będą dostępne m.in. dla organów kontroli ruchu drogowego i starostw, aby organy te mogły sprawować nadzór nad młodymi kierowcami.
To jednak nie koniec nowych funkcjonalności Centralnej Ewidencji Kierowców. Przygotowany zostanie odpowiedni interfejs, który umożliwi pracownikom ośrodków doskonalenia techniki jazdy wprowadzanie informacji o osobach, które odbyły wymagane przepisami szkolenia. Informacja ta będzie automatycznie trafiała do właściwego starostwa, dzięki czemu nie trzeba będzie iść do urzędu z zaświadczeniem o jego ukończeniu.
Ponadto przygotowane zostaną sposoby powiadamiania starostw oraz samych kierowców (przez aplikację mObywatel) o przekroczeniu w okresie próbnym 12 punktów karnych, o liczbie popełnionych wykroczeń, a także o nieodbyciu praktycznego szkolenia z zakresu zagrożeń w ruchu drogowym.
Kolejną zmianą będzie poszerzenie zakresu danych o naruszeniach przepisów dostępnych w Centralnej Ewidencji Kierowców. Obecnie w CEK przechowywane są jedynie informacje o aktualnej liczbie punktów karnych. Od 4 września z danych Policji do CEK będzie trafiała również informacja o historii naruszeń przepisów i punktów karnych. Wszystkie te zmiany są konieczne, aby zapewnić sprawne stosowanie przepisów, które zaczną obowiązywać już niebawem.
4 września 2026 r. - początek okresu próbnego dla kierowców
Zgodnie z informacją z Ministerstwa Infrastruktury 4 września 2026 r. w życie wejdą przepisy o okresie próbnym. Zgodnie z art. 91 Ustawy o kierujących pojazdami dotyczył będzie on osób, które po raz pierwszy uzyskają prawo jazdy kat. B i ma trwać 2 lata. W przypadku osób, które uzyskają uprawnienia kat. B w wieku 17 lat okres próbny będzie trwał 3 lata, ale nie dłużej niż do ukończenia 20. roku życia.
W czasie trwania okresu próbnego kierowcę obowiązuje limit alkoholu we krwi wynoszący 0,0 prom., a także limit 0,0 ng/ml zawartości we krwi substancji odurzających. To radykalna regulacja, ale nie jest to niespotykane rozwiązanie. W części europejskich państw od dawna początkujących kierowców obowiązuje niższy lub zerowy limit. Jest tak m.in. w Niemczech ( 0,1 prom. do 21 r.ż.), Austrii (0,1 prom. przez 3 lata), Chorwacji (0,0 prom.), Włoszech (0,0 prom.), Francji (0,2 prom. przez 3 lata) czy Słowenii (0,0 prom.). To jednak nie koniec zmian.
Nowe szkolenia dla kierowców
Od 4 września 2026 r. zaczną obowiązywać przepisy, które nakazują udział w specjalnym praktycznym szkoleniu w razie przekroczenia 12 punktów karnych w czasie trwania okresu próbnego. Szkolenie trzeba będzie odbyć w ciągu 12 miesięcy od popełnienia wykroczenia, powodującego przekroczenie limitu "oczek".
Jak poinformowało Interię Ministerstwo Infrastruktury, szkolenie będzie składało się wyłącznie z komponentu praktycznego, a jego celem będzie "uświadomienie zagrożeń wynikających z nadmiernej lub niedostosowanej do warunków ruchu prędkości oraz kształtowaniu defensywnej postawy kierowcy". Dokładny plan szkolenia zostanie opublikowany w rozporządzeniu.
Szkolenie ma trwać godzinę i będzie płatne. Jego koszt nie będzie mógł przekroczyć 500 zł. Co ważne, szkolenia będą przeprowadzane przez specjalne ośrodki doskonalenia techniki jazdy. Jak poinformowało mnie Ministerstwo Infrastruktury, aktualnie w Polsce działa 46 takich obiektów. Z liczby tej wynika, że nikt nie będzie zmuszony do odbycia bardzo dalekiej podróży w celu wzięcia udziału w szkoleniu, ale z drugiej strony, miejsca takie działają tylko w części polskich miast lub ich okolicach.
Zaplanowane przez rząd zmiany mają pozytywnie wpłynąć na bezpieczeństwo na polskich drogach. W 2026 r. w życie weszły już liczne przepisy uderzające w kierowców szczególnie drastycznie łamiących przepisy. Efekty zdają się być widoczne. Z danych Komendy Głównej Policji wynika, że pierwsza połowa 2026 r. na polskich drogach była najbezpieczniejsza w historii.
