W skrócie
- Od 3 marca obowiązuje przepis, zgodnie z którym jazda mimo trzymiesięcznego zatrzymania prawa jazdy skutkuje cofnięciem uprawnień na okres pięciu lat.
- Od 4 września kierowcy po raz pierwszy uzyskujący prawo jazdy kategorii B podlegają dwuletniemu okresowi próbnemu, który dla 17-latków potrwa trzy lata.
- W okresie próbnym popełnienie trzech poważnych wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji skutkuje utratą uprawnień do prowadzenia pojazdów.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Nowe przepisy dla kierowców w 2026 roku wchodzą w życie etapami. Część zmian, w tym zatrzymywanie prawa jazdy na trzy miesiące za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych poza obszarem zabudowanym, obowiązuje już od 3 marca. Kolejny ważny termin to 4 września.
Łatwo się w tym pogubić, zwłaszcza że poszczególne regulacje dotyczą różnych grup kierowców i przewidują zupełnie inne konsekwencje. Co dokładnie zmienia się 4 września (nie od 3 września, jak można przeczytać w niektórych mediach), a które z nowych przepisów obowiązują już od marca?
Prawo jazdy na 5 lat. Te przepisy obowiązują już od marca
Jedna z najpoważniejszych zmian, której wejście w życie zapowiada obecnie wiele publikacji, w rzeczywistości obowiązuje już od 3 marca. Tego dnia rozszerzono katalog sytuacji, w których prawo jazdy jest obligatoryjnie zatrzymywane na trzy miesiące. Sankcja za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h dotyczy nie tylko obszaru zabudowanego, ale także dróg jednojezdniowych dwukierunkowych poza obszarem zabudowanym.
Znacznie poważniejsze są konsekwencje zignorowania takiej decyzji. Do 3 marca kierowcy przyłapanemu na prowadzeniu samochodu w czasie trzymiesięcznego zatrzymania prawa jazdy przedłużano okres zatrzymania o kolejne trzy miesiące.
Teraz sankcja jest zdecydowanie surowsza. Jeżeli kierowca mimo zatrzymania prawa jazdy ponownie wsiądzie za kierownicę, starosta ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień na pięć lat.
Nie jest to martwy przepis. Jak wynika z danych udostępnionych nam przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, od 3 marca do 11 sierpnia 2026 roku policja odnotowała 87 takich przypadków.
Po 5 latach prawo jazdy nie wróci automatycznie
Kluczowe jest określenie "cofnięcie uprawnień". Nie oznacza ono, że po pięciu latach kierowca automatycznie odzyska możliwość prowadzenia samochodu (tak jak było to po poprzednim, 6-miesięcznym okresie).
Po zakończeniu tego okresu musi ponownie spełnić wymagania stawiane osobie, która po raz pierwszy ubiega się o prawo jazdy. W praktyce oznacza to m.in. uzyskanie profilu kandydata na kierowcę, przejście badań lekarskich, ukończenie kursu w ośrodku szkolenia kierowców i zdanie wymaganych egzaminów.
Zobacz również:
Mimo informacji serwowanych przez liczne media, pięcioletniej sankcji nie należy łączyć z datą 4 września. Obowiązuje ona już od 3 marca. We wrześniu zaczynają jednak działać inne przepisy, dotyczące przede wszystkim osób, które dopiero uzyskają prawo jazdy kategorii B.
Okres próbny od 4 września. Kogo obejmą nowe przepisy?
Od 4 września osoba, która po raz pierwszy uzyska prawo jazdy kategorii B, zostanie objęta okresem próbnym. W przypadku pełnoletniego kierowcy potrwa on dwa lata.
Inaczej będzie w przypadku 17-latków, którzy od marca mogą w Polsce uzyskać prawo jazdy kategorii B. Dla nich okres próbny przewidziano na trzy lata, przy czym nie będzie mógł trwać dłużej niż do ukończenia 20. roku życia.
W czasie okresu próbnego kierowcę będzie obowiązywał bezwzględny limit 0,0 promila alkoholu. Pojawią się również szczególne zasady dotyczące punktów karnych i konsekwencji popełniania poważniejszych wykroczeń.
12 punktów karnych w okresie próbnym. Szkolenie za 500 zł
Pierwszy ważny próg dotyczy punktów karnych. Przekroczenie 12 punktów w okresie próbnym będzie oznaczało obowiązek odbycia specjalnego praktycznego szkolenia w ośrodku doskonalenia techniki jazdy.
Zajęcia mają odbywać się m.in. na płycie poślizgowej. Kierowca będzie ćwiczył hamowanie awaryjne oraz jazdę po okręgu z różnymi prędkościami. Koszt obowiązkowego szkolenia wyniesie 500 zł.
Jeszcze surowsza zasada dotyczy pierwszego roku od uzyskania prawa jazdy kategorii B. Jeżeli w tym czasie kierowca zgromadzi więcej niż 20 punktów karnych, starosta cofnie mu uprawnienia.
Trzy wykroczenia w okresie próbnym i utrata prawa jazdy
Nowe zasady nie opierają się jednak wyłącznie na punktach karnych. Kierowca objęty okresem próbnym może stracić prawo jazdy również za popełnienie trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.
Nie chodzi przy tym o trzy dowolne mandaty. Przepisy wskazują konkretny katalog czynów. Znajdują się w nim m.in.:
- spowodowanie zagrożenia w ruchu,
- wymuszenie pierwszeństwa,
- przejazd na czerwonym świetle,
- niezatrzymanie się przed znakiem "stop",
- poważne wykroczenia wobec pieszych,
- niezastosowanie się do poleceń osoby kierującej ruchem.
Na liście znalazło się również przekroczenie dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h. Oznacza to, że trzykrotne popełnienie takiego wykroczenia w okresie próbnym zakończy się cofnięciem uprawnień.
Konsekwencje pojawią się zresztą wcześniej. Dwa wykroczenia z ustawowego katalogu popełnione podczas okresu próbnego oznaczają jego przedłużenie o kolejne dwa lata.
Jedno przestępstwo wystarczy do utraty prawa jazdy
Jeszcze surowsze zasady dotyczą przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W tym przypadku nie potrzeba trzech zdarzeń. Do cofnięcia uprawnień wystarczy jedno przestępstwo popełnione w okresie próbnym i potwierdzone prawomocnym rozstrzygnięciem.
Do tej kategorii należą m.in.:
- spowodowanie wypadku drogowego,
- prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości,
- niezatrzymanie się do kontroli drogowej.
Z punktu widzenia nowych przepisów kluczowa będzie więc data uzyskania pierwszego prawa jazdy kategorii B. Okres próbny obejmie osoby, które otrzymają takie uprawnienia od 4 września 2026 roku.
