W skrócie
- Sebastian M. został skazany na 8 lat więzienia za wypadek na autostradzie A1, w którym zginęła rodzina, co wywołało dyskusję nad surowością kar za przestępstwa drogowe.
- Rząd nie planuje wprowadzenia do polskiego prawa kategorii zabójstwa drogowego, wskazując na istniejące już przepisy, które pozwalają na zaostrzanie wyroków w szczególnych przypadkach.
- Prof. Mikołaj Małecki oraz eksperci sugerują, że kluczem do poprawy sytuacji jest szersze stosowanie przez prokuratorów istniejącego już w Kodeksie karnym przepisu o zabójstwie z zamiarem ewentualnym.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Jechał ponad 300 km/h, a to - jak stwierdził biegły podczas procesu - prędkość, przy jakiej startują samoloty. Sebastian M. za spowodowanie wypadku na autostradzie A1 został skazany na 8 lat więzienia. O wcześniejsze zwolnienie będzie mógł ubiegać się po odbyciu trzech czwartych kary. W porównaniu ze śmiercią trzech osób taka kara może wydawać się niewystarczająca.
Kara dla Sebastiana M. była za niska?
Tragiczna śmierć rodziny budzi łatwe do zrozumienia oburzenie. O tym, że kara przewidziana przez polskie przepisy jest niewystarczająca, wspomniano w uzasadnieniu wyroku.
Sprawa ta pokazuje, że (...) zasadna może okazać się potrzeba rozważenia regulacji dających podstawy do surowszej odpowiedzialności dla kierujących łamiących przepisy dot. bezpieczeństwa na drogach publicznych w sposób maksymalnie rażący, (...) zwłaszcza kiedy skutkiem takich zachowań jest śmierć innych ludzi, których jedyną winą jest to, że mieli nieszczęście znaleźć się drodze takiego kierowcy
Sebastianowi M. postawiono zarzut nieumyślnego spowodowania wypadku ze skutkiem śmiertelnym. To przestępstwo określone w art. 177 par. 2 Kodeksu karnego. W brzmieniu, jaki przepis ten miał w chwili tragicznego wypadku, paragraf przewidywał karę od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.
Karę orzeczoną wobec Sebastiana M. wiele osób zestawia z wyrokiem 20 lat więzienia, jaki usłyszał w 2026 r. Łukasz Żak. Mężczyzna spowodował wypadek, w którym zginęła jedna osoba. Jego sytuacja była jednak inna, gdyż w momencie spowodowania wypadku był on nietrzeźwy, nie udzielił pomocy ofiarom i uciekł z miejsca zdarzenia. Zastosowano więc art. 178 Kodeksu karnego, który zaostrza konsekwencje spowodowania wypadku. Czy sprawy tych dwóch sprawców pokazują, że Polska potrzebuje zmiany prawa?
Rząd nie chce "zabójstwa drogowego"
W rozmowie w RMF FM wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha zauważył, że dziś, po zmianach w przepisach, Sebastianowi M. groziłoby do 10 lat w więzieniu.
Polskie przepisy Kodeksu karnego są, mogę postawić tę tezę, najsurowsze w całej Europie. W państwie, gdzie funkcjonuje tzw. zabójstwo drogowe, ono się sprowadza do opisania tych okoliczności, które my mamy właśnie w Kodeksie karnym zarówno w art. 178 czy 178d, gdzie są typy zaostrzające kary
Jak zauważył wiceminister, dyskusja na temat zaostrzenia prawa wraca za każdym razem, gdy ma miejsce głośny tragiczny wypadek. Na sprawę kształtowania prawa trzeba jednak spoglądać z punktu widzenia wpływu na bezpieczeństwo drogowe. Co ważne, wiceminister zaznaczył, że w trakcie procedowania są przepisy, które zaostrzą zasady zawieszania kary pozbawienia wolności za przestępstwa drogowe. Ma to pozwolić na karanie tych kierowców, którzy zaczynają stwarzać poważne zagrożenie jeszcze zanim dojdzie do tragedii.
Ze słów wiceministra łatwo wywnioskować, że rząd nie chce wprowadzania do przepisów zabójstwa drogowego, ponieważ już dziś są w prawie paragrafy, za pomocą których można dotkliwie karać kierowców, powodujących śmiertelne wypadki przez szczególnie rażące łamanie prawa.
Kierowcy w Polsce już byli karani za zabójstwo
Jak się okazuje, w szczególnych okolicznościach kierowca, który spowoduje wypadek, może być ukarany z zupełnie innego paragrafu.
Na przestrzeni ostatnich lat w Polsce były przypadki, gdy kierowcy, sprawcy wypadków ze skutkiem śmiertelnym, byli karani z art. 148 Kodeksu karnego, czyli za zabójstwo, a nie z art. 178, czyli za spowodowanie wypadku. Narzędzia w Kodeksie karnym są
Jak zauważył wiceminister, stosowanie paragrafu dotyczącego zabójstwa jest możliwe, jeśli udowodnione zostanie działanie sprawcy w takim zamiarze. Zdaniem polityka w przypadku procesu Sebastiana M. prokurator przyznał, że nie mógł udowodnić działania w zamiarze ewentualnym.
Szersze stosowanie już obecnych w polskim prawie przepisów zamiast tworzenia nowych proponuje też prof. Mikołaj Małecki, karnista z Uniwersytetu Jagiellońskiego, który rozmawiał z Polską Agencją Prasową. Problemem jest jednak to, że prokuratorzy nie są skłonni korzystać z takiej możliwości, ponieważ obawiają się odrzucenia zarzutu przez sąd.
Kodeksowe zabójstwo nie musi polegać na tym, że ktoś chce czyjejś śmierci. Nikt nie twierdzi, że pirat drogowy „chce zabić”. Ale zamiar to również przewidywanie ryzyka, jakie się stwarza, i godzenie się na to, że jego finał może być tragiczny. Czyli tzw. zamiar ewentualny. Przy prędkości rzędu 300 km/h taka kwalifikacja prawna jest uzasadniona, bo taką prędkością kierowca odbiera sobie szansę, by panować nad ryzykiem.
Zdaniem eksperta problemem jest nie tyle brak osobnego paragrafu za "zabójstwo drogowe", co obawa przed stosowaniem już istniejących rozwiązań.
Apeluję do prawników w togach o zmianę sposobu patrzenia na przepisy i na to, co wyczyniają piraci drogowi. Ktoś, kto jedzie 300 km/h, nie jest kierowcą auta, lecz pasażerem w pocisku, którego nikt nie kontroluje. Strzelanie do ludzi z broni wzdłuż ulicy, jeśli ktoś wyłoni się zza winkla, to zabójstwo z zamiarem ewentualnym. Więc tak samo trzeba traktować kogoś, kto pędzi 300 km/h – godzi się na „zastrzelenie” innego użytkownika drogi. Zanim kierowca zorientuje się, że trzeba zareagować, będzie już „po fakcie”
Przykłady z innych europejskich państw pokazują, że bez wprowadzania zabójstwa drogowego do prawa
Jak kwestię zabójstwa drogowego rozwiązały Niemcy?
Uczenia się od lepszych nie można nazwać ujmą, a nasi zachodni sąsiedzi cieszą się wyższym poziomem bezpieczeństwa na drogach niż Polacy. Jak się okazuje, w Niemczech również nie wprowadzono do przepisów terminu zabójstwa drogowego. W przypadku śmiertelnych wypadków, których sprawcy drastycznie łamali przepisy wymiar sprawiedliwości bez obaw sięga jednak po regulacje o zabójstwie z zamiarem ewentualnym.
Właśnie z takiego paragrafu na karę dożywotniego więzienia w 2024 r. roku skazana została Polka. Kobieta, ścigając się z innym kierowcą, na drodze z ograniczeniem prędkości do 70 km/h osiągnęła 180 km/h. Na łuku wypadła z zakrętu i uderzyła w samochód mężczyzny przewożącego swoje dzieci. W wypadku zginęli dwaj chłopcy.
Kobieta uciekła z miejsca zdarzenia, ale została zatrzymana w Polsce. Początkowo usłyszała wyrok za spowodowanie wypadku. Sprawa wróciła jednak przed sąd, który w 2024 r. orzekł karę dożywotniego więzienia za zabójstwo z zamiarem ewentualnym. Dla takiej klasyfikacji czynu znaczenie miało również to, że kobieta znana była z zamiłowania do łamania ograniczeń prędkości, a po ucieczce przed sprawiedliwością kupiła kolejny szybki samochód i jeździła nim, choć straciła prawo jazdy.
Co ciekawe, zarzut współudziału w zabójstwie usłyszał także mężczyzna, który ścigał się z Polką, choć jego samochód nie uderzył w auto poszkodowanych. Podobne podejście, bez wprowadzania kolejnych przepisów, można byłoby stosować w Polsce już dziś.
Trzeba zacząć stosować przepis o zabójstwie z zamiarem ewentualnym, bez potrzeby kolejnych nowelizacji. (...) Jeśli już zaostrzać odpowiedzialność karną, to za samo prowadzenie pojazdu z szokującą prędkością












