Zmiany wynikają z ustawy z 17 października 2025 roku. Część nowych przepisów zaczęła obowiązywać 3 marca 2026 roku. Od tego dnia prawo jazdy kategorii B mogą uzyskać również 17-latkowie, a stracić je można za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h także na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej poza obszarem zabudowanym.
Kolejny etap reformy wejdzie w życie 4 września. Obejmie okres próbny, ograniczenia dla początkujących kierowców oraz pięcioletnią sankcję za prowadzenie pomimo zatrzymania prawa jazdy.
Dwa lata okresu próbnego dla nowych kierowców
Osoba, która od 4 września po raz pierwszy uzyska prawo jazdy kategorii B, zostanie objęta okresem próbnym. W przypadku pełnoletniego kierowcy potrwa on dwa lata.
Dla osoby zdobywającej uprawnienia między 17. a 18. rokiem życia przewidziano trzyletni okres próbny, ale nie może on trwać dłużej niż do ukończenia 20 lat. Jeżeli zatem kierowca otrzyma prawo jazdy krótko przed osiemnastymi urodzinami, jego okres próbny będzie odpowiednio krótszy. Nowe zasady nie obejmą osób, które uzyskają kategorię B przed 4 września 2026 roku. Przesądzają o tym przepisy przejściowe doprecyzowane w lipcu.
W przypadku tymczasowego elektronicznego prawa jazdy okres próbny będzie liczony od dnia uzyskania uprawnienia zgodnie z przepisami dotyczącymi tego dokumentu, a nie od późniejszego odbioru plastikowego prawa jazdy.
Początkujący kierowca zawsze 0,0 promila
Podczas całego okresu próbnego kierowcę będzie obowiązywała zasada bezwzględnej trzeźwości. Dopuszczalne stężenie wyniesie dokładnie 0,0 promila alkoholu we krwi oraz 0,0 mg alkoholu w litrze wydychanego powietrza.
Taki sam zakaz obejmie środki działające podobnie do alkoholu. Początkujący kierowca nie będzie więc mógł prowadzić nawet po spożyciu ilości alkoholu, która w przypadku osoby nieobjętej okresem próbnym nie oznaczałaby jeszcze stanu po użyciu. Naruszenie zasady 0,0 promila w okresie próbnym będzie skutkować cofnięciem uprawnień.
Dla pozostałych kierowców przepisy się nie zmienią. Stan po użyciu alkoholu nadal będzie zaczynał się od 0,2 promila.
Dwa poważne wykroczenia oznaczają kolejne dwa lata nadzoru
Nie chodzi o dowolne dwa mandaty. Ustawa zawiera zamknięty katalog wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.
Znalazły się w nim między innymi:
- spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu,
- nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu,
- prowadzenie po użyciu alkoholu,
- przekroczenie dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h,
- złamanie zakazu wyprzedzania,
- naruszenie zasad pierwszeństwa przejazdu,
- przejazd mimo czerwonego światła,
- niezastosowanie się do polecenia osoby kierującej ruchem,
- niebezpieczne zachowanie na przejeździe kolejowym.
Jeżeli kierowca popełni podczas okresu próbnego dwa takie wykroczenia i oba zostaną w tym czasie prawomocnie rozstrzygnięte, starosta przedłuży okres próbny o dwa lata.
Jedno przestępstwo wystarczy do cofnięcia uprawnień
Jeszcze poważniejsze konsekwencje przewidziano po trzech wykroczeniach z ustawowego katalogu. Jeżeli wszystkie zostaną popełnione podczas okresu próbnego i potwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami, starosta cofnie uprawnienia.
Do cofnięcia wystarczy również jedno przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione podczas okresu próbnego. Nie chodzi o dowolne przestępstwo. Do tej kategorii należą między innymi:
- prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego,
- spowodowanie wypadku, w którym inna osoba odniosła określone w Kodeksie karnym obrażenia,
- spowodowanie katastrofy w ruchu,
- niezatrzymanie się do kontroli i kontynuowanie ucieczki.
Czyn musi zostać potwierdzony prawomocnym rozstrzygnięciem. Dopiero na tej podstawie starosta wyda decyzję o cofnięciu uprawnień.
Limit 12 punktów karnych
Jednym z elementów nowego systemu będzie niższy limit punktów karnych. Po zgromadzeniu co najmniej 13 punktów kierowca będzie musiał ukończyć praktyczne szkolenie dotyczące zagrożeń w ruchu drogowym. Zajęcia poprowadzi ośrodek doskonalenia techniki jazdy.
Szkolenie ma trwać godzinę, a jego cena nie będzie mogła przekroczyć 500 zł. Kierowca otrzyma na jego ukończenie 12 miesięcy od naruszenia, które spowodowało przekroczenie progu.
Nieukończenie zajęć w terminie będzie podstawą do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Znacznie poważniejsze konsekwencje pojawią się po przekroczeniu 20 punktów w pierwszym roku od wydania pierwszego prawa jazdy. W takim przypadku starosta cofnie uprawnienia.
Prawo jazdy od 17 lat. Te ograniczenia już obowiązują
Możliwość uzyskania prawa jazdy kategorii B przez 17-latków obowiązuje od 3 marca 2026 roku. Do ukończenia 18 lat takie uprawnienie jest ważne wyłącznie na terytorium Polski.
Przez pierwszych sześć miesięcy od uzyskania prawa jazdy, ale nie dłużej niż do osiągnięcia pełnoletności, 17-latek musi prowadzić w towarzystwie osoby siedzącej na przednim fotelu.
Taki pasażer musi:
- mieć co najmniej 25 lat,
- posiadać prawo jazdy kategorii B nieprzerwanie od minimum pięciu lat,
- nie mieć obecnie ani w ciągu poprzednich pięciu lat zakazu prowadzenia pojazdów,
- być trzeźwy i nie znajdować się pod wpływem środków działających podobnie do alkoholu.
Do ukończenia 18 lat młody kierowca nie może również przewozić osoby niepełnoletniej bez obecności pasażera spełniającego powyższe wymagania. Zakaz ten ma znaczenie także po zakończeniu obowiązkowych sześciu miesięcy jazdy z doświadczonym kierowcą.
Niepełnoletni kierowca nie może ponadto wykonywać transportu drogowego rzeczy ani przewozu osób taksówką lub w ramach przewozu okazjonalnego.
Jazda mimo zatrzymania prawa jazdy. Pięć lat bez uprawnień
Jedna z najpoważniejszych zmian zacznie obowiązywać 4 września i obejmie wszystkich kierowców, niezależnie od wieku oraz stażu.
Chodzi o prowadzenie pojazdu pomimo wydania decyzji o czasowym zatrzymaniu prawa jazdy. Taką decyzję można otrzymać między innymi za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h.
Dotychczas kierowcy przyłapanemu na prowadzeniu podczas trzymiesięcznego zatrzymania prawa jazdy przedłużano ten okres o kolejne trzy miesiące.
Od 4 września konsekwencja będzie znacznie surowsza. Starosta cofnie wszystkie uprawnienia do kierowania pojazdami na pięć lat. Okres ten będzie liczony od dnia stwierdzenia, że kierowca prowadził pomimo zatrzymania prawa jazdy.
Po upływie pięciu lat uprawnienia nie zostaną przywrócone automatycznie. Kierowca będzie musiał ponownie spełnić wymagania przewidziane dla osoby ubiegającej się o prawo jazdy i zdać egzamin państwowy.
