W skrócie
- Unia Europejska nie wprowadzi obowiązkowych badań lekarskich dla seniorów w całej wspólnocie, pozostawiając decyzję w tej sprawie poszczególnym państwom członkowskim.
- Nowe unijne przepisy przewidują, że państwa mogą skrócić ważność prawa jazdy dla kierowców powyżej 65. roku życia, ale nie jest to odgórny obowiązek dla wszystkich krajów.
- Przed odnowieniem prawa jazdy kierowcy będą musieli potwierdzić stan zdrowia, jednak kraje same zdecydują, czy wymagane będzie badanie lekarskie, czy jedynie formularz samooceny.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Unia Europejska stale pracuje nad zmianami dotyczącymi prawa jazdy. Reforma jest częścią programu "Vision Zero", którego celem jest niemal całkowite wyeliminowanie ofiar śmiertelnych na europejskich drogach do 2050 r. Obecnie w państwach UE każdego roku w wypadkach ginie ponad 20 tys. osób, a pierwszym etapem programu ma być zmniejszenie tej liczby o połowę do 2030 r. Aby się to udało to konieczne jest wprowadzenie wielu istotnych zmian na różnych płaszczyznach. Jednym z najbardziej dyskutowanych elementów nowych przepisów są zasady oceny stanu zdrowia kierowców, a zwłaszcza seniorów.
Unia Europejska podjęła decyzję w sprawie badań dla seniorów. Można odetchnąć z ulgą?
Pierwotne propozycje Komisji Europejskiej zakładały, że starsi kierowcy będą musieli przechodzić obowiązkowe badania lekarskie co pięć lat. Brak pozytywnego orzeczenia lekarza oznaczałby utratę prawa jazdy. Ostateczne stanowisko Parlamentu Europejskiego jest jednak znacznie bardziej elastyczne.
Nowe przepisy przesunęły wiek kierowców z 50 na 65 lat, kiedy to państwa członkowskie mogą - ale nie są zobowiązane - skrócić ważność prawa jazdy, aby zastosować zwiększoną częstotliwość badań lekarskich
A zatem Unia nie wprowadzi jednego obowiązkowego wieku dla wszystkich krajów. Każde państwo samo zdecyduje, czy i od kiedy starsi kierowcy będą musieli częściej odnawiać swoje uprawnienia.
Jak długo będzie ważne prawo jazdy?
Zmiany obejmują również okres ważności dokumentów - w przypadku prawa jazdy jego ważność wyniesie 15 lat lub 10 lat, jeśli dokument będzie pełnił funkcję dowodu tożsamości. W przypadku samochodów ciężarowych i autobusów termin ten wyniesie 5 lat. To jednak nie koniec zmian, ponieważ państwa członkowskie otrzymają możliwość skrócenia okresu ważności prawa jazdy dla starszych kierowców, np. do trzech czy pięciu lat. Nie będzie to jednak obowiązek wynikający bezpośrednio z przepisów unijnych.
Badanie lekarskie albo oświadczenie o stanie zdrowia. Każdy kierowca stawi się u lekarza?
Nowe przepisy przewidują, że przed uzyskaniem pierwszego prawa jazdy lub odnowieniem dokumentu kierowca będzie musiał potwierdzić, że jego stan zdrowia pozwala na bezpieczne prowadzenie pojazdów. Badania mają obejmować m.in. ocenę wzroku czy układu krążenia.
Najbardziej zaskakujący jest jednak fakt, że kraje UE będą mogły samodzielnie zdecydować, czy w przypadku kierowców samochodów osobowych, motocykli czy ciężarówek obowiązkowa będzie wizyta u lekarza, czy wystarczy formularz samooceny stanu zdrowia, który będzie można wypełnić internetowo. O tym, które rozwiązanie zostanie przyjęte w Polsce zdecyduje rząd podczas wdrażania nowych przepisów. Po ich ostatecznym zatwierdzeniu państwa członkowskie otrzymają cztery lata na dostosowanie krajowego prawa.
W tym wieku kierowcy stają się większym zagrożeniem na drodze. To nie powód do odbierania prawa jazdy
Eksperci podkreślają, że sam wiek nie powinien automatycznie decydować o odebraniu prawa jazdy, jednak z biegiem lat pogarsza się sprawność psychofizyczna kierowców.
Nie ma precyzyjnego wieku, w którym należy przestać prowadzić, ale u większości ludzi sprawność psychofizyczna obniża się wraz z wiekiem
Jak dodaje, największe zmiany czasu reakcji pojawiają się między 50. a 60. rokiem życia oraz po 65. roku życia, natomiast osoby po 75. roku życia mogą reagować nawet dwukrotnie wolniej niż młodsi kierowcy. Zdaniem ekspertki największe problemy pojawiają się na skrzyżowaniach, gdzie seniorzy potrzebują średnio o około 50 proc. więcej czasu na ocenę sytuacji i podjęcie decyzji o pierwszeństwie przejazdu.
Policyjne dane pokazują skalę problemu. Kierowcy seniorzy są zagrożeniem na drodze, ale nie takim jak młodzi gniewni
Statystyki Komendy Głównej Policji pokazują, że kierowcy w wieku powyżej 60 lat spowodowali w 2025 r. 3866 wypadków drogowych. Zginęło w nich 339 osób, a 4327 zostało rannych. Seniorzy zajęli trzecie miejsce pod względem liczby spowodowanych wypadków, ustępując jedynie kierowcom w wieku 25-39 oraz 40-59 lat. Wyprzedzili natomiast najmłodszą grupę kierowców w wieku 18-24 lata.
