Nowe zasady badań kierowców. Przepisy wchodzą w życie już 3 czerwca
3 czerwca wchodzą w życie nowe przepisy regulujące zasady badań lekarskich kandydatów na kierowców i kierowców zawodowych. Nowe rozporządzenie w tej sprawie jest wymuszone przez ostatnie zmiany w Prawie o ruchu drogowym i Ustawie o kierujących pojazdami. Jedna ze zmian mówi o odpowiedzialności karnej za zatajanie informacji o stanie zdrowia.
W skrócie
- Nowe przepisy dotyczące badań lekarskich kandydatów na kierowców i kierowców zawodowych obowiązują od 3 czerwca i wprowadzają odpowiedzialność karną za zatajanie informacji o stanie zdrowia.
- Częściowy lub całkowity ubytek słuchu nie jest przeciwwskazaniem do uzyskania prawa jazdy większości kategorii, z określonymi wyjątkami dotyczącymi niektórych uprawnień.
- Kierowcy zawodowi, osoby które utraciły uprawnienia ze względów zdrowotnych lub za prowadzenie pod wpływem alkoholu, oraz kandydaci na kierowców mają obowiązek przechodzenia badań lekarskich.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Chodzi o rozporządzenie ministra zdrowia z 30 kwietnia, zmieniające rozporządzenie w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Zapisano w nim m.in, że nowe regulacje zaczną obowiązywać 3 czerwca. Co dokładnie się zmieni?
Kierowcy z ubytkiem słuchu poprowadzą autobusy
Nowe rozporządzenie ministra zdrowia to efekt niedawnych poprawek w Prawie o ruchu drogowym i Ustawie o kierujących pojazdami, które mówią, że ubytek słuchu nie jest automatyczną przesłanką, wykluczającą możliwość uzyskania prawa jazdy kategorii D1 lub D (autobus).
Nowe przepisy brzmią dokładnie tak:
Całkowity albo częściowy ubytek słuchu nie jest przeciwwskazaniem zdrowotnym do uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami ani przesłanką jego cofnięcia - z wyjątkiem:
- uzyskania prawa jazdy kategorii D1 lub D;
- uzyskania prawa jazdy kategorii C1 lub C przez osobę, która nie posiada prawa jazdy kategorii B albo posiada je przez okres krótszy niż 2 lata;
- cofnięcia uprawnień w zakresie prawa jazdy kategorii C lub C1 osobie, która w wyniku nagłego zdarzenia utraciła słuch w stopniu uniemożliwiającym jej rozumienie mowy z odległości jednego metra, w tym przy zastosowaniu aparatów słuchowych lub implantów słuchowych - przez okres roku od tego zdarzenia.
A co to jest częściowy ubytek słuchu, o którym mowa w ustawie? Wyjaśnia to załącznik do rozporządzenia ministra zdrowia, w którym czytamy:
Częściowy ubytek słuchu, (...) stwierdza się wtedy, gdy przeprowadzone badanie lekarskie potwierdzi upośledzenie słuchu w stopniu uniemożliwiającym rozumienie mowy z odległości jednego metra i mniejszej, w tym przy zastosowaniu aparatów słuchowych lub implantów słuchowych.
Innymi słowy, prawa jazdy na autobus i samochód ciężarowy nie zdobędzie osoba, która nie rozumie słów wypowiadanych z odległości jednego metra, nawet przy wykorzystaniu aparatów czy implantów słuchowych. Mniejszy ubytek słuchu nie będzie już przeszkodą.
Nowa ankieta dla badanego. Za kłamstwa grozi odpowiedzialność karna
Rozporządzenie wprowadza m.in. nowy wzór oświadczenia dotyczącego oceny stanu zdrowia, jakie składać muszą osoby ubiegające się o prawo jazdy lub kierowcy - głównie zawodowi - poddawani badaniom okresowym.
To efekt nowelizacji przepisów z 17 października 2025, które poskutkowały m.in. nowymi zapisami w Ustawie o kierujących pojazdami. Czytamy w niej (art. 78.1) że:
"Osoba podlegająca badaniu lekarskiemu, a w przypadku niepełnoletniego kandydata, ucznia lub słuchacza, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 7 i 8 - rodzic w rozumieniu art. 4 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r Prawo oświatowe, są obowiązani wypełnić oświadczenie dotyczące stanu zdrowia".
Nowe przepisy precyzują, że oświadczenie w formie ankiety ma być składane uprawnionemu lekarzowi "pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń". W efekcie, po części IV oświadczenia pojawia się część V o treści:
"Świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 Kodeksu karnego oświadczam, że dane zawarte w ankiecie są zgodne z prawdą".
Lepiej nie oszukiwać lekarza
Przywołany powyżej art. 233 § 6 Kodeksu karnego mówi zaś, że za składanie fałszywych zeznań lub zatajanie prawdy w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy, grozi od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.
Takie zapisy mają nadać oświadczeniu wyższą rangę i przenieść część odpowiedzialności z lekarza orzekającego na samego badanego. W założeniu nowe przepisy mają ograniczyć przypadki zatajania ważnych z punktu widzenia bezpieczeństwa drogowego informacji zdrowotnych.
Planowany termin wejścia w życie nowego rozporządzenia - 3 czerwca 2026 roku - wynika właśnie z zapisów zmodyfikowanej niedawno Ustawy o kierujących pojazdami. Czytamy w niej, że art. 4 pkt 1 (przepisy dotyczące kat D) i 18 (oświadczenie pod odpowiedzialnością karną) wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, czyli właśnie 3 czerwca.
Którzy kierowcy muszą obowiązkowo przechodzić badania lekarskie?
Obecnie, oprócz kandydatów na kierowców badania lekarskie obowiązkowo przechodzić muszą wyłącznie kierowcy zawodowi lub ci, którzy stracili uprawnienia ze względów zdrowotnych lub za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu lub podobnie działających środków.
Kierowcy zawodowi muszą pojawiać się u lekarza co maksymalnie 5 lat (do 60. roku życia) lub 2,5 roku (po ukończeniu 60. roku życia).
Standardowa wymiana prawa jazdy, jeśli dokument stracił ważność po określonym czasie, nie wymaga obecnie wizyty lekarskiej.
W Polsce nie ma też przepisów mówiących o obowiązkowych badaniach kierowców seniorów.
Mimo szerokiej dyskusji jaka toczyła się w sprawie badań kierowców przy okazji prac nad tzw. 4 dyrektywą w sprawie praw jazdy, w całej UE nie zdecydowano się też na wprowadzenie obowiązkowych badań lekarskich dla starszych kierowców, pozostawiając ewentualne rozwiązania w tym zakresie władzom państwowym. Polska nie zdecydowała się na wprowadzenie żadnych obostrzeń w tym zakresie, co oznacza, że obecnie kierowcy z prawem jazdy kategorii B, niezależnie od wieku, nie są poddawani żadnym obowiązkowym badaniom lekarskim.
