Nowe przepisy już działają. Kierowcy tracą prawa jazdy na 5 lat

Uściślijmy: 4 września wchodzi w życie kolejny pakiet zmian przepisów dotyczący zmotoryzowanych. Ten kierowany jest głównie do kandydatów na kierowców i osób, które uzyskają uprawnienia do prowadzenia po tej dacie. Największa nowość polega na wprowadzeniu tzw. "okresu próbnego" dla osób, które po raz pierwszy uzyskały prawo jazdy kategorii B.

W wielu medialnych doniesieniach o kształcie nowych przepisów przeczytać można, że po 4 września zmieni się też podejście do osób, które siadają za kierownicę mimo zatrzymanego czasowo (np. za przekroczenie prędkości) prawa jazdy. To nieprawda, bo nowe rozwiązania w tym zakresie działają w Polsce od blisko pół roku. Z naszych informacji wynika, że na ich mocy już blisko setka osób pożegnała z prawem jazdy na 5 lat. Co dokładnie zmieniło się 3 marca w przepisach o zatrzymywaniu praw jazdy?

Przypomnijmy - jeżeli kierujący pojazdem przekroczy dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym lub poza nim (na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej) - starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy i nadaje jej rygor natychmiastowej wykonalności.

Do 3 marca przesłanka dotycząca obligatoryjnego zatrzymania prawa jazdy na 3 miesiące dotyczyła wyłącznie obszaru zabudowanego - doszły więc zapisy o przekraczaniu prędkości o ponad 50 km/h poza nim (drogi jednojezdniowe dwukierunkowe). W marcu zmieniły się też sankcje, jakie grożą kierowcy za prowadzenie pojazdu w okresie czasowego zatrzymania prawa jazdy.

Jeżeli mimo wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy (lub zatrzymania prawa jazdy przez Policję) kierowca kieruje pojazdem, to w takiej sytuacji starosta zobowiązany jest do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia na okres 5 lat. Przepis ten wszedł w życie 3 marca 2026 roku

---

Utrata prawa jazdy na 5 lat to dla wielu kierowców duże zaskoczenie, bo do tej pory - przed 3 marca 2026 roku - wobec osoby przyłapanej na prowadzeniu pojazdu mimo czasowego zatrzymania prawa jazdy starosta zobligowany był przedłużyć okres "zawieszenia" dokumentu na okres kolejnych 3 miesięcy.

Dotychczasowa sankcja w postaci przedłużenia zatrzymania o kolejne 3 miesiące (do łącznie 6 miesięcy) została w nowych sprawach uchylona

---

Efekt? Jak poinformowało mnie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji - od 3 marca do 11 sierpnia 2026 roku policja odnotowała 87 przypadków zatrzymania praw jazdy na okres 5 lat za łamanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy.

Warto zwrócić uwagę, że w przypadku złamania "zatrzymania prawa jazdy na trzy miesiące", przepisy mówią o "cofnięciu uprawnienia". Różnica jest kolosalna, a jej następstwa precyzuje art. 104 Ustawy o kierujących pojazdami. Czytamy w nim, że:

"Osoba, w stosunku do której została wydana decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, odpowiednio w trybie art. 103 ust. 1 pkt 2, 3 lub 5, może uzyskać uprawnienie do kierowania pojazdami po ponownym spełnieniu wszystkich wymagań stawianych osobie po raz pierwszy ubiegającej się o uprawnienie do kierowania pojazdami".

Podsumowując, po pięciu latach uprawnienia nie zostają przywrócone automatycznie. By ponownie uzyskać prawo jazdy trzeba przejść pełny cykl wymagany dla nowego kandydata na kierowcę.

W praktyce obejmuje np. uzyskanie profilu kandydata na kierowcę, konieczność odbycia badań lekarskich, ukończenia kursu w ośrodku szkolenia kierowców i zaliczenia egzaminów na prawo jazdy.