Norma Euro 7 obejmie też opony. Kierowcy muszą się przygotować

Dotąd inżynierowie skupiali się głównie na oczyszczaniu spalin, i osiągnęli w tej kwestii ogromne sukcesy. Problem w tym, że gdy emisje zanieczyszczeń wyrzucanych z rur wydechowych spadały, udział pyłu z opon i hamulców w ogólnym bilansie zanieczyszczeń rósł. Dziś cząsteczki pochodzące z ścierania opon i hamulców generują więcej drobnego pyłu PM2,5 niż same spaliny nowoczesnych silników.

Każdy ruch opony na nawierzchni powoduje mikroskopijne zużycie gumy i asfaltu. Przy przyspieszaniu i hamowaniu opona nie przesuwa się idealnie synchronicznie z nawierzchnią - powstaje chwilowy poślizg, który zużywa materiał obu powierzchni. Efektem są cząsteczki, złożone w około połowie z gumy, a w połowie z materiału nawierzchni.

Cząsteczki te mają przeciętnie około 100 mikrometrów, co sprawia, że klasyfikują się jako mikroplastik, ale ich zachowanie w środowisku różni się od lekkiego mikroplastiku z tworzyw sztucznych. Są gęste jak kamień, około 1,8 g/cm³, więc zamiast unosić się w powietrzu, opadają na pobocza i do wód. Zaledwie 2 procent cząsteczek unosi się w powietrzu w sposób, który mógłby umożliwić ich wdychanie, choć naukowcy wciąż badają rzeczywiste ryzyko dla zdrowia. Znacznie bardziej niepokojący jest ich los w środowisku wodnym - opadają na dno rzek i jezior, gdzie są pobierane przez organizmy wodne.

W 2022 roku ADAC przeprowadził testy ścieralności różnych opon. Wyniki pokazują, że różnice między produktami są ogromne. Michelin osiągnął najniższy przeciętny wynik na poziomie 95 gramów na 1000 kilometrów, podczas gdy Pirelli znalazł się na końcu stawki ze średnią 136 gramów na 1000 kilometrów. Michelin podaje też własne porównania: na czterech oponach przez 20 tys. km różnica między najbardziej a najmniej ścieralnym produktem może wynieść nawet 6,4 kilograma gumy pozostawionej na drodze.

W skali całej Unii szacuje się, że samo ścieranie opon generuje ponad 500 tys. ton odpadów rocznie. Większość, bo około 61 procent, zostaje przy drogach i poboczach. Kilkanaście procent trafia do wód powierzchniowych przez kanalizację deszczową, a część do oczyszczalni ścieków, gdzie jest filtrowana i spalana z osadami.

Norma Euro 7 wprowadza po raz pierwszy w historii limit ścierania opon jako element homologacji pojazdu. Miernik jest prosty: utrata masy opony w gramach na 1000 kilometrów. Opona jest ważona na początku i po przejechaniu określonej liczby kilometrów, zazwyczaj około 15 tys. km, a różnica musi mieścić się w określonych granicach.

Konkretny limit nie został jeszcze ostatecznie ustalony, ale będzie dotyczył producentów samochodów, nie kierowców. To producent musi udowodnić, że jego model przy wyposażeniu w określone opony spełnia normę przez cały cykl homologacyjny.

Co to oznacza dla kierowcy kupującego nowe opony? Teoretycznie nic - homologacja dotyczy pojazdu, nie opon zakupionych na rynku wtórnym. Nikt nie straci możliwości zamontowania innych opon przy wymianie. Istnieje jednak ryzyko, że producenci zaczną wpisywać do dokumentacji pojazdu konkretne modele opon jako dopuszczone, co ograniczyłoby swobodę wyboru podobnie jak dzieje się to dziś z oponami Run Flat w niektórych modelach premium.

Równolegle do Euro 7 spodziewane jest też wprowadzenie osobnego oznaczenia ścierania na etykietach opon, obok już istniejących wskaźników efektywności paliwowej, hamowania na mokrym i hałasu.

Test ADAC pokazał też, że rodzaj opony ma bezpośredni wpływ na ilość produkowanego ścierania. Opony sportowe, których mieszanka gumowa zapewnia wyższy poziom przyczepności, ścierają się przeciętnie o około 10 procent szybciej niż standardowe opony letnie. Opony zimowe ze względu na bardziej miękką mieszankę też generują wyższy poziom ścierania niż letnie.

Waga samochodu ma tu równie duże znaczenie. Cięższy pojazd dociska opony do nawierzchni z większą siłą, co bezpośrednio przekłada się na intensywność zużycia. To problem, który nabiera szczególnego znaczenia w przypadku samochodów elektrycznych, które przy podobnych wymiarach do swoich odpowiedników spalinowych ważą zazwyczaj kilkaset kilogramów więcej.