Dla milionów kierowców korzystających z A4 będzie to historyczna zmiana. Po niemal trzech dekadach funkcjonowania płatnej autostrady zarządzanej przez prywatnego koncesjonariusza trasa wróci pod zarząd państwa. Zmieni się sposób przejazdu przez dawne place poboru opłat, a w kolejnych latach droga ma zostać rozbudowana o trzeci pas ruchu.
Państwo przejmie autostradę A4 po wygaśnięciu koncesji
Umowa koncesyjna na zarządzanie odcinkiem autostrady A4 między Katowicami i Krakowem wygasa w nocy z 15 na 16 marca 2027 r. Od tego momentu zarządzanie trasą przejmie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.
Przygotowania do tego procesu już trwają. GDDKiA prowadzi ocenę stanu technicznego autostrady, mostów, węzłów, systemów zarządzania ruchem i pozostałej infrastruktury. Jeżeli podczas kontroli zostaną wykryte nieprawidłowości, koncesjonariusz będzie musiał usunąć je jeszcze przed przekazaniem drogi państwu.
Samochody osobowe pojadą A4 bez opłat
Podczas posiedzenia sejmowej Komisji Infrastruktury wiceminister infrastruktury Stanisław Bukowiec potwierdził, że po przejęciu autostrady znikną opłaty dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t.
Inaczej będzie w przypadku samochodów ciężarowych. Dla pojazdów o DMC powyżej 3,5 t pobór opłat zostanie utrzymany. W praktyce będą one nadal korzystać z funkcjonującego już elektronicznego systemu e-TOLL.
Kierowcy nie będą już zwalniać przed dawnymi bramkami
Zmiany nie ograniczą się wyłącznie do zniesienia opłat. Po zakończeniu koncesji w punktach poboru opłat w Balicach i Mysłowicach zdemontowane zostaną szlabany. Kierowcy będą mogli przejeżdżać przez cztery pasy ruchu w każdym kierunku bez zatrzymywania się przed bramkami.
Docelowo zniknie cała infrastruktura manualnego poboru opłat wraz z obowiązującymi dziś ograniczeniami prędkości. Po zakończeniu przebudowy w miejscu dawnych placów poboru opłat samochody osobowe będą mogły poruszać się z dopuszczalną na autostradzie prędkością 140 km/h.
Trzeci pas ruchu powstanie, ale nie od razu
Przejęcie autostrady nie oznacza jednak natychmiastowego rozpoczęcia rozbudowy. Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych przewiduje poszerzenie odcinka Katowice - Kraków o trzeci pas ruchu. Obecnie GDDKiA prowadzi postępowania dotyczące przygotowania dokumentacji projektowej i uzyskania wszystkich wymaganych decyzji administracyjnych.
Wykonawcy będą mieli około 23 miesięcy na przygotowanie projektów. Dopiero po zakończeniu tego etapu będzie można ogłosić przetargi na roboty budowlane. Według przedstawionego przez Ministerstwo Infrastruktury harmonogramu rozbudowa autostrady ma być realizowana w latach 2030-2033.
A4 należy do najbardziej obciążonych tras w Polsce
Jak poinformował wiceminister Stanisław Bukowiec, konieczność rozbudowy wynika przede wszystkim z bardzo dużego natężenia ruchu, które już dziś przekracza średnio 50 tys. pojazdów na dobę. Dodatkowym celem inwestycji jest dostosowanie autostrady do ruchu pojazdów o większym tonażu.
Równolegle GDDKiA przygotowuje się do przejęcia bieżącego utrzymania trasy. Powołano specjalny komitet sterujący i zespół odpowiedzialny za cały proces, a oddziały w Katowicach i Krakowie prowadzą postępowania dotyczące wyboru firm, które od marca 2027 r. będą odpowiadały za utrzymanie autostrady.
Dla kierowców najważniejsza zmiana nastąpi jednak już za kilka miesięcy. Po raz pierwszy od uruchomienia płatnego odcinka A4 między Krakowem i Katowicami samochodem osobowym będzie można przejechać bez zatrzymywania się na bramkach i bez ponoszenia opłat. Na budowę trzeciego pasa trzeba będzie jeszcze poczekać, ale przygotowania do tej inwestycji już trwają.
