Inteligentne progi zwalniające. Działają tylko, gdy jedziesz za szybko
Tradycyjne progi zwalniające traktują wszystkich kierowców jednakowo - niezależnie od tego, czy ktoś jedzie przepisowo, czy znacznie za szybko. Szwedzka firma Edeva opracowała rozwiązanie, które działa odwrotnie. Actibump to próg wbudowany w nawierzchnię, który aktywuje się wyłącznie wtedy, gdy kierowca przekracza dozwoloną prędkość.
Spis treści:
- Jak działa inteligentny próg zwalniający?
- Gdzie sprawdzają się inteligentne progi?
- Czym Actibump różni się od zwykłego progu?
Pierwszy Actibump zamontowano w szwedzkim Linkoping w 2010 roku. Piętnaście lat później w samej Szwecji działa 120 takich systemów, a technologia trafiła też do Danii, Norwegii, Islandii i Australii. "Działa to fantastycznie dobrze. Zarówno nasze pomiary, jak i ewaluacje szwedzkiego urzędu drogowego wyraźnie pokazują, że Actibump zwiększa bezpieczeństwo i poprawia przepustowość w porównaniu z tradycyjnymi progami""- mówi David Eskilsson, prezes firmy Edeva.
Jak działa inteligentny próg zwalniający?
System składa się z radaru mierzącego prędkość zbliżającego się pojazdu oraz ruchomego panelu wbudowanego w nawierzchnię drogi. Przed Actibumpem stoją znaki informujące o jego obecności, dzięki czemu kierowca ma czas sprawdzić prędkość i ją skorygować.
Gdy samochód jedzie zgodnie z ograniczeniem, panel pozostaje na poziomie jezdni. Kierowca przejeżdża bez żadnego wstrząsu - tak jakby progu w ogóle nie było. Gdy natomiast radar wykryje przekroczenie prędkości, panel opada o kilka centymetrów, tworząc w nawierzchni zagłębienie. Efekt jest podobny do wjechania w dziurę w drodze. Nieprzyjemny, ale nieuszkadzający samochodu - producent informuje, że w Szwecji ponad 100 milionów pojazdów przejechało przez Actibumpy bez żadnych uszkodzeń.
System rozpoznaje też pojazdy uprzywilejowane. Karetki, wozy strażackie i radiowozy mogą zdalnie dezaktywować próg i przejechać bez przeszkód, niezależnie od prędkości. Actibump można też tymczasowo wyłączyć w sytuacjach awaryjnych.
Gdzie sprawdzają się inteligentne progi?
Jak czytamy na stronie producenta, Actibump najlepiej sprawdza się na drogach publicznych w obszarach zabudowanych z ograniczeniem prędkości do 50 km/h. Jest szczególnie opłacalny na trasach z intensywnym ruchem, w tym autobusowym, gdzie tradycyjne progi, zwężenia czy sygnalizacja świetlna okazały się nieskuteczne.
Sztokholm zainstalował Actibumpy na dwóch skrzyżowaniach w 2020 roku na próbę. Po dwuletniej ewaluacji miasto włączyło technologię do swojego katalogu rozwiązań drogowych. Wyniki były jednoznaczne - udział kierowców przekraczających prędkość spadł, a prędkość, poniżej której jeździ 85 procent kierowców, obniżyła się z ponad 40 km/h do około 30 km/h na odcinkach z limitem 30 km/h.
Na Islandii pierwszy Actibump zamontowano w 2021 roku w Ólafsvík, przy szkole i boisku sportowym, na drodze prowadzącej do portu, którą jeżdżą ciężarówki. Droga biegnie pod górę, co zachęca do rozpędzania się. Według islandzkiego urzędu drogowego jedyną alternatywą byłaby kosztowna przebudowa całego otoczenia drogi. W porównaniu z tym Actibump okazał się znacznie tańszy. Odsetek kierowców przekraczających prędkość spadł do zaledwie 0-3 procent, a mieszkańcy w ankietach wyrażali chęć zainstalowania kolejnych takich systemów.
Czym Actibump różni się od zwykłego progu?
Tradycyjny próg zwalniający karze wszystkich. Kierowca jadący przepisowo musi i tak zwolnić, a potem przyspieszyć. Pasażerowie autobusów odczuwają wstrząsy, a kierowcy autobusów narażeni są na problemy zdrowotne kręgosłupa przy wielokrotnym przejeżdżaniu przez progi w ciągu dnia.
Actibump eliminuje te problemy. Pojazdy jadące przepisowo nie hamują i nie przyspieszają, co poprawia przepustowość drogi, zmniejsza emisję spalin i hałas. Jak zauważa David Eskilsson, "na niektórych odcinkach tradycyjne progi czy szykany wciąż mają sens, ale tam, gdzie potrzebujemy płynnego ruchu i nie chcemy pogarszać warunków pracy kierowców autobusów, dynamiczne rozwiązania sprawdzają się lepiej".
System daje też zarządcom dróg dane, których tradycyjny próg nigdy nie dostarczy. Actibump można połączyć z rozpoznawaniem tablic rejestracyjnych, pomiarami hałasu i jakości powietrza. Gminy mogą analizować, z jaką prędkością jeżdżą poszczególne grupy pojazdów - autobusy osobno, samochody dostawcze osobno, pojazdy prywatne osobno. Czy progi Actibump to rozwiązanie, które mogłoby sprawdzić się także w Polsce? Doświadczenia z innych krajów pokazują, że jak najbardziej, chociaż cena urządzenia jest wyższa niż postawienia czy "wylania" klasycznego progu. Actibump sprzedawane są zazwyczaj po dwa lub po cztery. Instalacja obejmująca dwa urządzenia kosztuje około 63 tys. euro. Jest to koszt porównywalny z sygnalizacją świetlną.
