W skrócie
- Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje przepisy zobowiązujące wypożyczalnie aut do sprawdzania, czy klient nie posiada sądowego zakazu prowadzenia pojazdów.
- Przedsiębiorcy, którzy zlekceważą nowe obowiązki i wynajmą auto osobie z zakazem, będą narażeni na karę grzywny, która może wynieść nawet do 30 tysięcy złotych.
- Weryfikacja kierowców ma być możliwa dzięki istniejącym narzędziom, takim jak aplikacja mObywatel lub strona moj.gov.pl, które informują o zatrzymanych uprawnieniach.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
W wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów pojawił się projekt UD456 - ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. To efekt prac Ministerstwa Sprawiedliwości nad zaostrzeniem przepisów dotyczących kierowców łamiących sądowe zakazy prowadzenia, użytkowników e-hulajnóg i urządzeń transportu drogowego. W projekcie znalazła się też propozycja nałożenia dodatkowych obowiązków na wypożyczalnie samochodów. Chodzi o odcięcie drogi za kierownicę osobom z zatrzymanym prawem jazdy i sądowymi zakazami prowadzenia.
Nowe obowiązki dla wypożyczalni pojazdów. Nie wystarczy pokazać prawa jazdy
Projekt Ministerstwa Sprawiedliwości zakłada wprowadzenie "odpowiedzialności przedsiębiorcy za udostępnianie pojazdu mechanicznego bez uzyskania informacji o orzeczonym wobec klienta zakazie prowadzenia pojazdów".
W obecnym stanie prawnym występuje problem polegający na tym, że przy wypożyczaniu pojazdu mechanicznego przez profesjonalnego przedsiębiorcę do prowadzenia w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym nie istnieje formalny obowiązek przeprowadzania procedury weryfikującej to, czy potencjalny najemca jest objęty orzeczonym przez sąd zakazem prowadzenia pojazdów. Taki stan stanowi pole do nadużyć, może prowadzić do występowania zagrożeń w ruchu publicznym i wymaga zmiany
Nowelizacja polegać ma na nałożeniu dodatkowych obowiązków na wypożyczalnie. Jeśli nowe przepisy wejdą w życie, nie wystarczy już okazanie pracownikowi wypożyczalni prawa jazdy. Ten będzie zobowiązany sprawdzić, czy uprawnienia do prowadzenia nie zostały czasowo zatrzymane i czy na kierowcy nie ciąży sądowy zakaz prowadzenia pojazdów.
Grzywna do 30 tys. zł. Surowe kary za wypożyczenie auta kierowcy z zakazem
Formalnie chodzi o nowelizację Kodeksu wykroczeń. Projekt zakłada dodanie art. 961 § 1 i 2 k.w. dotyczącego:
możliwości ukarania karą grzywny osoby będącej przedsiębiorcą, która w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, udostępnia do prowadzenia w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym pojazd mechaniczny osobie bez uzyskania informacji o orzeczonym przez sąd zakazie prowadzenia pojazdów.
Uściślijmy - karę grzywny wymierza sąd i - co do zasady - waha się ona w przedziale od 20 zł do 5 tys. zł. Wyjątek stanowią jednak wykroczenia związane z bezpieczeństwem ruchu drogowego, gdy górna granica grzywny wynosi aż 30 tys. zł. Ostateczna treść projektu UD456 nie została jeszcze opublikowana, ale wszystko wskazuje na to, że zlekceważenie nowych obowiązków i wypożyczenie pojazdu kierowcy z zatrzymanym prawem jazdy traktowane będzie właśnie jako wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Wskazują na to m.in. - zawarte w projekcie - zapisy dotyczące zaostrzenia kar wobec osób łamiących zakazy sądowe. Resort sprawiedliwości chce, by przyłapani na takim zachowaniu kierowcy obligatoryjnie trafiali do więzienia.
Jak sprawdzić, czy kierowca ma sądowy zakaz prowadzenia?
Obecnie zweryfikowanie uprawnień do prowadzenia jest stosunkowo proste. Można to zrobić zarówno w aplikacji mObywatel (zakładka "Usługi" a następnie "Kierowca i pojazdy" i "Uprawnienia kierowcy"), jak również przez przeglądarkę internetową na stronie moj.gov.pl.
Do weryfikacji potrzebne są imię i nazwisko kierowcy oraz seria i numer jego prawa jazdy. System wyświetla podstawowe informacje dotyczące dokumentu, w tym dane o jego ewentualnym zatrzymaniu.
Nieco inaczej wygląda sytuacja, gdy kierowcy cofnięto uprawnienia lub sąd orzekł wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów. W przypadku gdy kierowcy cofnięto uprawnienia lub sąd orzekł wobec niego zakaz prowadzenia, w usłudze pojawia się komunikat wskazujący na konieczność sprawdzenia dokumentu. Dla wypożyczalni będzie to sygnał, że klient może być objęty zakazem, a przekazanie mu samochodu może narazić przedsiębiorcę na grzywnę.
Za projekt nowych przepisów w tym zakresie odpowiada Arkadiusz Myrcha - sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to pierwszy kwartał 2027 roku.
