Brytyjscy podróżnicy skazani w Iranie. 10 lat więzienia bez dowodów

Motocyklowa podróż dookoła świata dla prawdziwych podróżników jest największym marzeniem. Lindsay i Craig Foreman w swoją wyprawę ruszyli w styczniu 2024 r., a 30 grudnia przekroczyli granicę między Armenią a Iranem. Oczywiście para posiadała wszystkie wymagane dokumenty - irańskie wizy, przewodnika, a także zatwierdzony plan podróży - dlatego nic nie wskazywało na to, że zaledwie kilka dni później ich podróż zakończy się i trafią do więzienia. Tym bardziej że kraj ten traktowany był wyłącznie tranzytowo, aby następnie wysłać jednoślady, polecieć do Australii i tam zakończyć wyprawę.

3 stycznia małżeństwo zostało zatrzymane, a irańskie służby oskarżyły ich o szpiegostwo. Przez sześć tygodni telefony milczały, w mediach społecznościowych nie pojawiły się nowe wpisy aż do momentu, gdy państwowe media przekazały oficjalną informację o zatrzymaniu Foremanów.

Brytyjczycy spędzili 13 miesięcy w areszcie. W październiku 2025 r. stanęli przed sądem w Teheranie, a proces poprowadził sędzia Abolghasem Salvati z 15. Oddziału Islamskiego Sądu Rewolucyjnego, który wydał wyrok 10 lat pozbawienia wolności. Warto zaznaczyć, że Salvati już wcześniej objęty był sankcjami przez Wielką Brytanię, Stany Zjednoczone i Unię Europejską za naruszenia praw człowieka oraz prowadzenie pokazowych procesów bez należytego postępowania. Co więcej, nie pozwolił podróżnikom na jakąkolwiek obronę.

Według relacji najbliższych w postępowaniu nie przedstawiono żadnych dowodów potwierdzających zarzuty, a dodatkowo para nie otrzymała możliwości jakiejkolwiek obrony. Decyzja podjęta przez Salvatiego wydaje się zatem bezpodstawna oraz wpisująca się w schemat zatrzymań Brytyjczyków w Iranie motywowanych politycznie.

Syn podróżników apeluje do władz Wielkiej Brytanii o podjęcie działań, ponieważ poprzednie listy kierowane do premiera i ministra spraw zagranicznych pozostały bez odpowiedzi. Prawnicy od samego początku podkreślają, że "nie ma żadnych podstaw prawnych do wszczęcia postępowania". Mimo to wnioski o zwolnienie za kaucją zostały zignorowane.

Lindsay udało się udzielić krótkiego wywiadu telefonicznego BBC zza krat więzienia Evin w Teheranie. To więzienie znane z fatalnych warunków i surowego traktowania nazywane "piekłem na ziemi" - transporty więźniów odbywają się ze skrępowanymi rękami oraz zawiązanymi oczami, a kontakty z prawnikami ograniczone są do minimum. Co więcej, zarówno Craig, jak i Lindsay spędzili wiele tygodni w izolatce.

Lindsay przebywa w kobiecej części więzienia, które od lat krytykowane jest przez organizacje międzynarodowe za łamanie praw człowieka. Z kolei jej mąż znajduje się w sektorze politycznym tego samego obiektu.

Podróże motocyklowe wymagają dokładnego przygotowania do trasy. Lindsay przyznała, że przed wyjazdem małżeństwo zapoznało się z ostrzeżeniami brytyjskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, dlatego biorą pełną odpowiedzialność za to, że znaleźli się w Iranie.

Zdaniem szefowej brytyjskiej dyplomacji Yvette Cooper wyrok jest "całkowicie przerażający i całkowicie nieuzasadniony". Zapowiedziała, że działania w tej sprawie będą kontynuowane tak długo, aż Lindsay i Craig bezpiecznie powrócą do Wielkiej Brytanii.

Warto zaznaczyć, że cudzoziemcy przebywający w więzieniu Evin w Teheranie najczęściej wykorzystywani są jako karta przetargowa w dyplomacji. Na przestrzeni lat w Iranie zatrzymane zostały dziesiątki osób z podwójnym obywatelstwem, a część z nich była zwalniana dopiero po przystaniu przez państwa zachodnie na warunki postawione przez irańskie władze. W 2022 r. Brytyjki Nazanin Zaghari-Ratcliffe i Anoosheh Ashoori opuściły Iran dopiero wtedy, gdy Londyn uregulował wieloletni dług wobec Teheranu.