5 lat na wymianę bezterminowych praw jazdy. Padły ważne daty

Kończy się okres, w którym prawo jazdy raz wydane mogło towarzyszyć kierowcy przez całe życie bez konieczności wymiany. System stopniowo przechodzi na dokumenty z określonym terminem ważności, a to oznacza, że coraz większa grupa kierowców musi pilnować dat wpisanych w blankiecie. Na pierwszy rzut oka to tylko formalność, ale w praktyce przeoczenie tego obowiązku może mieć bardzo konkretne i kosztowne konsekwencje.

Bezterminowe prawa jazdy były w Polsce wydawane do stycznia 2013 roku. Po zmianie przepisów wprowadzono zasadę, zgodnie z którą nawet przy braku przeciwwskazań zdrowotnych dokument prawa jazdy otrzymuje ograniczony termin ważności - maksymalnie 15 lat. Nowe regulacje nie działały jednak wstecz, dlatego osoby posiadające bezterminowe blankiety mogły nadal z nich korzystać.

Sytuacja zmienia się wraz z kolejną nowelizacją. Obecnie przepisy nie przewidują już bezterminowych praw jazdy dla żadnej grupy kierowców, co oznacza, że także dotychczasowi posiadacze takich dokumentów będą zobowiązani do ich wymiany. Proces ten ma się odbyć w latach od 19 stycznia 2028 do 18 stycznia 2033 roku, choć dokładny harmonogram nie został jeszcze określony i ma go wyznaczyć minister właściwy do spraw transportu. Do tego czasu kierowcy wciąż mogą korzystać z posiadanych bezterminowych dokumentów.

Na razie obowiązek wymiany prawa jazdy dotyczy przede wszystkim kierowców, którzy otrzymali dokument z krótszym terminem ważności niż standardowe 15 lat - najczęściej z uwagi na stan zdrowia lub orzeczoną niepełnosprawność mogącą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów.

Spokojni mogą być również kierowcy, którzy uzyskali prawo jazdy po 2013 roku z pełnym, 15-letnim okresem ważności - w ich przypadku konieczność wymiany pojawi się dopiero za co najmniej dwa lata. Wniosek o nowy dokument muszą natomiast złożyć także osoby, u których doszło do zmiany danych osobowych, na przykład nazwiska po zawarciu małżeństwa.

Sama procedura wymiany nie jest skomplikowana i sprowadza się do kilku formalności. Należy wypełnić wniosek o wydanie nowego prawa jazdy, dołączyć dotychczasowy dokument oraz aktualne zdjęcie o wymiarach 35 × 45 mm, a w uzasadnionych przypadkach także zaświadczenie lekarskie potwierdzające zdolność do kierowania pojazdami. Wniosek można złożyć zarówno w urzędzie, jak i online przez ePUAP - w tym drugim przypadku wszystkie wymagane dokumenty trzeba wcześniej zeskanować i dołączyć do formularza.

Jak w przypadku wszystkich dokumentów, także i wymieniając prawo jazdy, musimy zapłacić za nowy blankiet. Standardowo kosztuje to 100 zł, zakładając że nie musimy dostarczyć nowych badań lekarskich. Jeśli są potrzebne, musimy doliczyć kolejne 200 zł.

Brak wymiany prawa jazdy po upływie jego ważności wiąże się z konkretnymi konsekwencjami. W świetle przepisów kierowca posługujący się nieważnym dokumentem jest traktowany jak osoba bez uprawnień do prowadzenia pojazdów. W praktyce oznacza to mandat w wysokości od 1500 do nawet 5000 zł, a w przypadku skierowania sprawy do sądu - także ryzyko wyższej grzywny oraz zakazu prowadzenia pojazdów na okres od 6 miesięcy do 3 lat.

Termin ważności samego dokumentu prawa jazdy można sprawdzić w rubryce 4b, natomiast data ważności poszczególnych uprawnień znajduje się w rubryce 11 na odwrocie blankietu.