120 tys. wykroczeń i 3 tys. mandatów. Kierowcy spoza EU unikają kar
Obowiązujące w Polsce przepisy są coraz surowsze, liczba fotoradarów stale rośnie, a kierowcy regularnie słyszą o kolejnych podwyżkach mandatów. Problem polega jednak na tym, że część zmotoryzowanych nadal pozostaje poza całym systemem kar. Chodzi przede wszystkim o osoby spoza Unii Europejskiej, czyli m.in. Ukrainy, Rosji czy Białorusi.
W skrócie
- W Polsce większość mandatów z fotoradarów omija kierowców pojazdów zarejestrowanych poza Unią Europejską, w tym w Ukrainie, Rosji i Białorusi.
- Jedynym skutecznym rozwiązaniem pozostają kontrole drogowe, ponieważ system CANARD nie pozwala na ustalenie właściciela auta spoza UE z powodu braku umów międzynarodowych.
- Trwają prace nad zmianą przepisów dotyczących rejestracji pojazdów i uszczelnieniem systemu egzekwowania mandatów, ale projekt nie został jeszcze przyjęty.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
W minionym roku urządzenia wchodzące w skład systemu CANARD (Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym) zarejestrowały niespełna 1,3 mln wykroczeń. Według ustaleń portalu Rzeczpospolita.pl aż 120 tys. z nich zostało popełnionych przez kierowców samochodów spoza Unii Europejskiej. Mimo to wystawiono zaledwie 3443 mandaty karne.
Kierowcy spoza Unii Europejskiej nieuchwytni dla polskiego systemu
Największy problem dotyczy samochodów zarejestrowanych w Ukrainie - liczba wykroczeń popełnianych przez kierowców z ukraińskimi tablicami regularnie rośnie. W 2025 r. było ich ponad 77,2 tys., podczas gdy rok wcześniej około 62,4 tys., a dwa lata wcześniej około 52 tys. Znacznie mniej naruszeń odnotowano w przypadku kierowców z Białorusi czy Rosji.
Problem nie polega na samym wykryciu wykroczenia, bo system CANARD bez problemu rejestruje przekroczenie prędkości czy przejazd na czerwonym świetle. Kłopot zaczyna się w momencie, gdy trzeba ustalić właściciela pojazdu i wysłać mandat. W przypadku aut zarejestrowanych poza Unią Europejską polskie służby bardzo często nie mają dostępu do danych właściciela pojazdu. Powodem są braki w umowach międzynarodowych oraz brak skutecznej wymiany informacji między państwami.
W przypadku pojazdów zarejestrowanych poza Unią Europejską, w tym w Ukrainie, brak jest możliwości ustalenia właściciela pojazdu z uwagi na brak umów międzynarodowych
Oznacza to mniej więcej tyle, że wielu kierowców spoza UE może ignorować mandaty z fotoradarów, bo system zwyczajnie nie jest w stanie skutecznie ich wyegzekwować.
Mandat najłatwiej dostać podczas zwykłej kontroli
Dziś jedynym naprawdę skutecznym sposobem karania takich kierowców pozostają bezpośrednie kontrole drogowe. Policjanci albo inspektorzy transportu drogowego mogą wtedy wystawić mandat gotówkowy na miejscu.
Eksperci zwracają jednak uwagę, że problem można byłoby rozwiązać stosunkowo szybko. Jednym z pomysłów jest połączenie systemu CANARD z kamerami znajdującymi się na granicach zewnętrznych Polski. Dzięki temu pojazdy z niezapłaconymi mandatami mogłyby zostać zatrzymane podczas próby wyjazdu lub ponownego wjazdu do kraju.
Rząd zapowiada zmiany. Projekt nadal nie trafił do Sejmu
Ministerstwo Infrastruktury od miesięcy pracuje nad zmianami przepisów dotyczących rejestracji pojazdów. Według projektu kierowcy z Ukrainy czy Białorusi po roku pobytu w Polsce mieliby obowiązek przerejestrowania samochodu do polskiego systemu. To z kolei pozwoliłoby wprowadzić znacznie większą liczbę aut do krajowych baz danych i skuteczniej egzekwować mandaty z fotoradarów. Problem polega na tym, że projekt nadal znajduje się na etapie uzgodnień międzyresortowych i wciąż nie trafił do Sejmu.
Równolegle prowadzone są również prace nad nową ustawą fotoradarową, która ma uszczelnić cały system karania kierowców.
Mamy doskonały technicznie system CANARD, jednak dużym problemem jest nieprzyjazne prawo. I to chcemy zmienić
Co ciekawe, sytuacja wygląda zupełnie inaczej w przypadku kierowców z państw Unii Europejskiej. Dzięki unijnemu systemowi wymiany danych właścicieli pojazdów polskie służby są w stanie znacznie skuteczniej egzekwować mandaty. W 2025 r. kierowcom z krajów UE wystawiono ponad 32 tys. mandatów.
