Reklama

Pierwszy polski samochód

Powszechnie uznaje się, że jedynym samochodem całkowicie polskiej konstrukcji była opracowana po II wojnie światowej Syrena. Model ten rzeczywiście powstał wyłącznie polskimi siłami, nie był jednak pierwszym pojazdem, który został opracowany przez polskich inżynierów.

Pierwszy polski samochodów został zaprojektowany oraz był produkowany jeszcze przed wojną. O ile jednak Syrena była produktem masowym, to CWS T-1 z założenia skierowany był do osób zamożnych oraz wojska. To w oczywisty sposób wpłynęło na liczbę powstałych egzemplarzy.

Reklama

Historia pierwszego polskiego samochodu rozpoczęła się w warszawskich Centralnych Warsztatach Samochodowych (CWS). Wbrew nazwie był to zakład produkcyjny, który utworzono zaraz po odzyskaniu niepodległości zarządzeniem Ministerstwa Spraw Wojskowych. Owszem, głównym zadaniem CWS było remontowanie i bieżące serwisowanie przejętego od zaborców sprzętu wojskowego, ale kadra inżynieryjna szybko zaczęła marzyć o czymś więcej...

Efektem tych marzeń był pierwszy polski samochód - CWS T-1. Pierwszy prototyp tego pojazdu powstał w 1925 roku. Samochód opierał się na opracowanej w Polsce ramie, otrzymał polską karoserię, a nawet - całkowicie polski silnik, który powstał rok wcześniej niż sam samochód.

Za konstrukcję jednostki napędowej odpowiadał inżynier Tadeusz Tański (został zamordowany w obozie w Oświęcimiu w 1941 roku), który stworzył bardzo nowoczesną, jak na tamte czasy, konstrukcję z górnozaworową głowicą i aluminiowym blokiem. Silnik miał cztery cylindry, trzy litry pojemności i generował 61 KM (w prototypie, w wersji produkcyjnej moc ciągła spadła do 45 KM).

Silnik zamontowano na opracowanej w Polsce ramie, a pracami kierował inż. Władysław Mrajski. Napęd przekazywano na koła tylne za pośrednictwem manualnej skrzyni o czterech biegach (plus wsteczny). Rozstaw osi samochodu przekraczał 3,4 m, długość wynosiła około 4,8 m. Prześwit mierzył 25 cm, samochód ważył około 1150 kg. (bez karoserii, z nadwoziem masa rosła w zależności od wersji o około 500-600 kg). Zużycie paliwa wahało się między 14 a 18 litrów benzyny na 100 km, a prędkość maksymalna przekraczała 100 km/h.

Na ramie z silnikiem i układem przeniesienia napędu można było montować różne karoserie. Opracowano ich kilka - np. tzw. torpedo (czyli czteromiejscowe nadwozie otwarte), berlina (nadwozie zamknięte z jedną parą drzwi) czy kareta (również zamknięte, ale czterodrzwiowe i siedmioosobowe). Samochód powstawał również jako lekkie auto dostawcze, z dwudrzwiową kabiną, resztę ramy zabudowywano wg życzenia zamawiającego. Za projekty wszystkich nadwozi seryjnych samochodów odpowiadał inż. Stanisław Panczakiewicz.

Ponieważ początkowo pojazd powstawał z myślą o zastosowaniach wojskowych konstruktorzy dążyli do uproszczenia konstrukcji tak, by serwisowanie w warunkach polowych nie nastręczało trudności. Stąd np. niemal cały samochód można było rozebrać na części przy pomocy zaledwie jednego klucza (wszędzie używano nakrętek o tej samej średnicy)!

Po serii prób i testów produkcja samochodu, który otrzymał nazwę CWS T-1 rozpoczęła się w 1927 roku. Przez cztery lata (produkcję zakończono w 1932 roku) powstało około 800 egzemplarzy w różnych wersjach nadwoziowych.

Warto dodać, że zakończenie produkcji miało związek z... podpisaniem umowy licencyjnej na produkcję Fiata 508. Mówiła ona, że w Polsce nie mogą być produkowane samochody konkurencyjne...

Niestety, wszystko wskazuje na to, że żaden samochód nie przetrwał wojennej zawieruchy. Być może kilka egzemplarzy istniało jeszcze zaraz po wojnie, ale obecnie nie ma pewnych informacji o żadnym z nich.
 

Natomiast kilka lat temu, nakładem prywatnych sił i środków, udało się zbudować wierną replikę CWS T-1.

W tym roku obchodzimy 100-lecie niepodległości, a więc i 100-lecie polskiej motoryzacji. Z tego względu podczas VERVA Street Racing obszerna część ekspozycji będzie poświęcona polskim konstrukcjom i samochodom zabytkowym. 8 września warto wybrać się do Krakowa na ulicę Stanisława Lema i do Parku Lotników Polskich.

Materiał powstał we współpracy z VERVA Street Racing

materiały promocyjne

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Dziś w Interii

Raporty specjalne

Rekomendacje