Można legalnie wyprzedzać na pasach. Wystarczy jeden warunek
Wyprzedzanie na przejściu dla pieszych to jedno z najsurowiej karanych wykroczeń w polskim taryfikatorze - 1,5 tys. zł mandatu i aż 15 punktów karnych, czyli ponad połowę limitu można stracić jednym manewrem. Mimo to ustawa Prawo o ruchu drogowym przewiduje sytuację, w której dokładnie ten sam manewr jest w pełni legalny i nie grozi za niego żaden mandat. Wystarczy jeden warunek.

Spis treści:
- Ile wynosi mandat za wyprzedzanie na pasach i skrzyżowaniu?
- Kiedy wyprzedzanie na przejściu jest legalne?
- Wyprzedzanie tam, gdzie wolno, też wymaga ostrożności
Zasada ogólna nie pozostawia złudzeń - na oznakowanym przejściu dla pieszych oraz bezpośrednio przed nim wyprzedzać nie wolno. Identyczny zakaz obejmuje skrzyżowania. Od reguły są jednak ściśle określone wyjątki, o których wielu kierowców po prostu nie wie.
Ile wynosi mandat za wyprzedzanie na pasach i skrzyżowaniu?
Stawki obowiązujące od 2022 r. są dużo wyższe niż wcześniej. Za wyprzedzanie na przejściu dla pieszych lub bezpośrednio przed nim kierowca zapłaci 1,5 tys. zł i dostanie 15 punktów karnych. W przypadku wyprzedzania na skrzyżowaniu sankcje są nieco łagodniejsze, choć wciąż dotkliwe - 1 tys. zł oraz 10 punktów karnych.
Łatwo policzyć, że dwa takie wykroczenia oznaczają przekroczenie limitu 24 punktów i pożegnanie z prawem jazdy. Do tego dochodzi mechanizm recydywy. Jeśli kierowca popełni to samo przewinienie w ciągu 24 miesięcy od pierwszego, kara finansowa rośnie dwukrotnie - do 3 tys. zł za wyprzedzanie na przejściu i 2 tys. zł za ten sam manewr na skrzyżowaniu. Liczba punktów pozostaje w tym wypadku bez zmian.
To jednak nie koniec możliwych konsekwencji. Jeśli funkcjonariusz uzna, że kierowca dodatkowo stworzył zagrożenie w ruchu, wykroczenie może zostać zakwalifikowane z art. 86 Kodeksu wykroczeń. Wówczas grzywna w postępowaniu mandatowym sięga 5 tys. zł, a po skierowaniu sprawy do sądu - nawet 30 tys. zł. Sąd może też orzec zakaz prowadzenia pojazdów na okres od sześciu miesięcy do trzech lat.
Kiedy wyprzedzanie na przejściu jest legalne?
Ustawa Prawo o ruchu drogowym zabrania "wyprzedzania pojazdu na przejściu dla pieszych i bezpośrednio przed nim, z wyjątkiem przejścia, na którym ruch jest kierowany". Analogiczny zapis dotyczy skrzyżowań - zakaz nie obowiązuje na skrzyżowaniu o ruchu okrężnym oraz tam, gdzie ruch jest kierowany.
Co to znaczy, że ruch jest kierowany?. To nic innego jak ruch sterowany przez sygnalizację świetlną lub przez policjanta (bądź inną uprawnioną osobę). W praktyce oznacza to, że przejeżdżając przez skrzyżowanie z czynną sygnalizacją świetlną, na którym znajdują się przejścia dla pieszych, kierowca może legalnie wyprzedzać inne pojazdy - zarówno przed pasami, jak i na nich.
Gdy ruchem steruje sygnalizacja lub policjant, pieszych i pojazdów dotyczą oddzielne fazy - jedni i drudzy nie wchodzą sobie w drogę jednocześnie, co eliminuje główne ryzyko związane z wyprzedzaniem. Na rondach z kolei niższa prędkość i sama organizacja ruchu sprawiają, że manewr jest mniej niebezpieczny niż na klasycznym skrzyżowaniu, a przy większej liczbie pasów wyprzedzanie staje się naturalne.
Wyprzedzanie tam, gdzie wolno, też wymaga ostrożności
Sam fakt, że w danym miejscu wyprzedzanie jest dozwolone, nie zwalnia kierowcy z obowiązku zachowania szczególnej ostrożności. Wciąż obowiązują ogólne zasady tego manewru - trzeba upewnić się, że jadący z tyłu pojazd nie rozpoczął już wyprzedzania, że kierowca z przodu nie sygnalizuje zmiany pasa, a przede wszystkim zachować bezpieczny odstęp i nie zmuszać innych do gwałtownych reakcji.
Osobną kwestią pozostaje interpretacja zwrotu "bezpośrednio przed przejściem", którego ustawodawca nie zdefiniował precyzyjnie. Funkcjonariusze przyjmują, że chodzi o obszar, w którym kierowca powinien już dostrzec oznakowanie i być gotowy na pojawienie się pieszych - umownie zaczyna się on mniej więcej na wysokości znaku ostrzegającego o zbliżaniu się do przejścia.
Warto też wiedzieć, że do uznania manewru za wyprzedzanie wystarczy nieznaczne wysunięcie przodu auta przed inny pojazd. Dlatego szczególną czujność trzeba zachować, gdy samochody przed nami zaczynają zwalniać lub zatrzymywać się przed pasami - najczęściej oznacza to, że ustępują pierwszeństwa pieszemu, który może być niewidoczny zza innych aut.










