Samochód bez prawa jazdy. Urodzeni przed 1995 r. mogą więcej
Określenie "samochód bez prawa jazdy" brzmi co prawda jak oksymoron, ale polskie przepisy dopuszczają jazdę pewnymi pojazdami bez konieczności posiadania prawa jazdy kategorii B. Chodzi o mikrosamochody - czterokołowce lekkie i ciężkie. Nie oznacza to jednak, że można nimi jeździć bez żadnych uprawnień.
Spis treści:
- Czym jest mikrosamochód i jakie są jego parametry?
- Co mogą osoby urodzone przed 19 stycznia 1995 roku?
- Jakie uprawnienia są potrzebne do prowadzenia mikrosamochodu?
- Czy mikrosamochód trzeba rejestrować i ubezpieczać?
- Czy zakup mikrosamochodu się opłaca?
Osoby urodzone przed 19 stycznia 1995 roku mają dodatkowo pewien przywilej, którego nie znają młodsi kierowcy. Zanim jednak do tego przejdziemy, warto wyjaśnić, czym w ogóle są te pojazdy i jakie zasady nimi rządzą.
Czym jest mikrosamochód i jakie są jego parametry?
Przepisy wyróżniają dwa rodzaje takich pojazdów. Czterokołowiec lekki to pojazd z homologacją L6e, którego masa własna nie przekracza 350 kg, a prędkość maksymalna jest konstrukcyjnie ograniczona do 45 km/h. Silnik spalinowy nie może mieć więcej niż 50 cm³ pojemności, a elektryczny - przekraczać 4 kW mocy. Czterokołowiec ciężki (homologacja L7e) może ważyć do 400 kg przy przewozie osób lub do 550 kg przy transporcie ładunku i osiągać wyższe prędkości.
Oba typy traktowane są przez prawo jak pełnoprawne pojazdy mechaniczne - obowiązują je te same zasady rejestracji, przeglądów technicznych i ubezpieczenia co zwykłe samochody. Nie można nimi wjeżdżać na autostrady ani drogi ekspresowe. Jeśli pojazd nie ma pasów bezpieczeństwa albo ma otwarte nadwozie, kierowca i pasażer muszą założyć kaski.
Co mogą osoby urodzone przed 19 stycznia 1995 roku?
Przepisy, które weszły w życie 19 stycznia 2013 roku, zastąpiły starą kartę motorowerową prawem jazdy kategorii AM. Osoby, które ukończyły 18 lat przed tą datą - czyli urodzone przed 19 stycznia 1995 roku - zachowały jednak uprawnienia do prowadzenia motorowerów bez konieczności zdobywania nowej kategorii.
Czterokołowce lekkie nie zaliczają się jednak do tej samej grupy pojazdów co motorowery, więc osoby z tej grupy wiekowej nadal potrzebują co najmniej prawa jazdy kategorii AM lub wyższej.
Jakie uprawnienia są potrzebne do prowadzenia mikrosamochodu?
Do czterokołowca lekkiego uprawnia prawo jazdy kategorii AM i wyższe - w tym popularne kategorie A1, A2, A oraz B1 i B. Kurs na kategorię AM obejmuje 10 godzin teorii i 10 godzin jazdy praktycznej, a do egzaminu można przystąpić już w wieku 14 lat. Łączny koszt kursu, egzaminów i badań lekarskich to zazwyczaj 2-3 tys. zł w zależności od miasta - sam egzamin teoretyczny kosztuje 57 zł, praktyczny 230 zł, a badania lekarskie około 200 zł.
Do czterokołowca ciężkiego potrzebna jest kategoria B1 lub wyższa. Kurs jest dłuższy - obejmuje 30 godzin teorii i 30 godzin jazdy. Za kierownicą można usiąść po ukończeniu 16 lat.
Czy mikrosamochód trzeba rejestrować i ubezpieczać?
Mikrosamochody bywają reklamowane jako pojazdy niewymagające rejestracji - to nieprawda. Rejestracja przebiega identycznie jak w przypadku zwykłego auta osobowego: konieczny jest wniosek w wydziale komunikacji właściwym dla miejsca zamieszkania, opłata i oczekiwanie na dowód rejestracyjny. Bez tego dokumentu nie można legalnie jeździć po drogach publicznych.
Obowiązkowe jest też ubezpieczenie OC. Polisa dla mikrosamochodu kosztuje średnio kilkaset złotych rocznie - konkretna kwota zależy od wieku kierowcy, jego stażu i historii ubezpieczeniowej. Młodzi i niedoświadczeni kierowcy płacą więcej. Można to obejść, rejestrując pojazd na doświadczonego rodzica czy opiekuna ze zniżkami - to legalne i powszechnie stosowane rozwiązanie.
Czy zakup mikrosamochodu się opłaca?
Dla 14- czy 16-latka, który nie może jeszcze prowadzić zwykłego auta, albo dla osoby, która z różnych powodów nie ma prawa jazdy kategorii B, mikrosamochód może być jedyną opcją samodzielnego przemieszczania się. W miastach i mniejszych miejscowościach, gdzie prędkość 45 km/h nie jest przeszkodą, sprawdza się całkiem nieźle.
Są też jednak ograniczenia: brak możliwości wjazdu na autostradę i drogę ekspresową, mała ładowność, skromne wyposażenie w tańszych modelach i - w przypadku pojazdów bez pasów - konieczność jazdy w kasku.
