Ciąża a pasy bezpieczeństwa. Eksperci biją na alarm

Sprawą zajęło się niedawno Ministerstwo Infrastruktury, do którego trafiła petycja o zmianę przepisów. Resort uznał argumenty za zasadne i 27 marca 2026 r. zapowiedział ponowną ewaluację bezpieczeństwa tej grupy pasażerów. Niezależnie od tego, jak skończą się analizy w ministerstwie, warto wiedzieć, co o jeździe samochodem w ciąży mówi nauka.

To jeden z najczęściej powtarzanych mitów, który pokutuje od lat. W rzeczywistości największe ryzyko obrażeń kobiety i dziecka pojawia się wtedy, gdy ciężarna nie jest przypięta - wówczas siła bezwładności rzuca jej brzuch wprost na koło kierownicy, a sama poduszka powietrzna nie wystarczy, by temu zapobiec. Dopiero pas i poduszka działające razem zapewniają optymalną ochronę.

Pokazują to badania z użyciem manekinów antropomorficznych, odzwierciedlających kobietę w 30. tygodniu ciąży. Już przy symulacji zderzenia czołowego z prędkością zaledwie 13 km/h opóźnienie było zbyt małe, by aktywowała się poduszka powietrzna - a brzuch i klatka piersiowa manekina uderzyły bezpośrednio w kierownicę. Przy 26 km/h, mimo że poduszka się otworzyła, nieprzytrzymywany pasem manekin i tak uderzył w jej dolną część. Przy 40 km/h tors zsunął się z fotela pod tablicę rozdzielczą. Wniosek - śmierć płodu może nastąpić bez uszkodzenia jamy brzusznej, przy stosunkowo niewielkich prędkościach.

Sam fakt zapięcia pasa to dopiero połowa sukcesu. Badania pokazują, że tylko jedna na cztery ciężarne zna prawidłowy sposób jego prowadzenia, a źle ułożona taśma potrafi wyrządzić więcej szkody niż pożytku.

Część biodrowa pasa powinna biec pod brzuchem i opierać się na talerzach biodrowych - nigdy na samym brzuchu. Część barkową prowadzi się przez bark i między piersiami, omijając środek brzucha. Górny punkt mocowania trzeba wyregulować tak, by taśma nie stykała się z szyją, ale jednocześnie nie zsuwała się z ramienia. Pas musi ściśle przylegać do ciała, a taśma nie może być w żadnym miejscu skręcona.

Eksperci ostrzegają też przed dostępnymi w sieci adapterami i specjalnymi nakładkami, reklamowanymi jako "bezpieczniejsze dla płodu". Testy zderzeniowe przeprowadzone przez ADAC dowiodły, że tego typu akcesoria nie tylko nie poprawiają ochrony, ale wręcz zwiększają ryzyko obrażeń.

Drugą kluczową kwestią jest ustawienie fotela. Oparcie powinno być spionizowane w maksymalnym możliwym stopniu, a siedzisko odsunięte jak najdalej do tyłu - oczywiście tak, by ciężarna nadal swobodnie dosięgała pedałów i obejmowała kierownicę bez nadmiernego pochylania się do przodu.

Chodzi o to, by między brzuchem a kołem kierownicy zachować jak największą odległość. Minimum to 25-30 cm, bo poniżej tej wartości poduszka powietrzna nie ma dostatecznej przestrzeni na pełne rozłożenie się. Jeśli ciężarna podróżuje jako pasażerka z przodu, podobna zasada dotyczy odstępu od deski rozdzielczej.

Eksperci radzą, by w zaawansowanej ciąży w miarę możliwości ograniczać długie podróże samochodem. Jeśli okażą się nieuniknione, kluczem są regularne przerwy - co najmniej co dwie godziny. Krótki spacer i kilka ćwiczeń rozciągających odciążają plecy oraz zmniejszają obrzęki nóg, których ryzyko w ciąży i tak jest podwyższone.

Lekarze zalecają również obfite nawodnienie i stosowanie pończoch uciskowych, które ograniczają ryzyko zakrzepicy. Ważne jednak, by były dobrane na miarę - jeśli w którymkolwiek miejscu wrzynają się w ciało, działają wręcz odwrotnie i podnoszą ryzyko zakrzepów zamiast je obniżać. Do tego dochodzi często pomijana zasada - dokumenty medyczne, w tym kartę ciąży, ciężarna powinna mieć przy sobie zawsze, gdy wsiada do auta.

A co z samym prowadzeniem? Nie ma powodu, by zdrowa ciężarna nie siadała za kierownicą. Warunkiem jest jednak dobre samopoczucie - przy nudnościach, zawrotach głowy, osłabieniu czy senności lepiej oddać kierownicę komuś innemu.