Spis treści:
- Jak działają wtryskiwacze i dlaczego są tak wrażliwe?
- Co uszkadza wtryskiwacze?
- Jakie są objawy uszkodzonych wtryskiwaczy
- Ile kosztuje czyszczenie i wymiana wtryskiwaczy?
Wtryskiwacze przed każdym cyklem spalania podają do silnika dokładnie odmierzoną dawkę paliwa, a od jej precyzji zależy zarówno zużycie, jak i kultura pracy jednostki. Kiedyś sterowane mechanicznie, dziś są elektronicznymi zaworami elektromagnetycznymi, które komputer silnika łączy z resztą osprzętu odpowiadającego za spalanie. To sprawia, że awaria jednego elementu może (i często ma) wpływ na pracę całego układu.
Jak działają wtryskiwacze i dlaczego są tak wrażliwe?
Na każdy cylinder przypada jeden wtryskiwacz, który rozpyla paliwo albo w kolektorze dolotowym przy wtrysku pośrednim, albo wprost w komorze spalania przy wtrysku bezpośrednim, a niektóre nowoczesne silniki łączą oba rozwiązania, by w zależności od obciążenia ograniczać powstawanie tlenków azotu.
Im drobniejsza mgła paliwa, tym lepsze spalanie i osiągi, ale żeby ją uzyskać, paliwo trzeba wtłoczyć pod dużym nadciśnieniem. Przy wtrysku pośrednim, w którym wtryskiwacze zasila wspólna listwa, wynosi ono od trzech do sześciu barów, przy wtrysku bezpośrednim z pompą wysokiego ciśnienia sięga 350 barów, a w nowoczesnych dieslach common rail dochodzi nawet do 2500 barów. Dlatego współczesne wtryskiwacze reagują na zanieczyszczenia i jakość paliwa znacznie czulej niż konstrukcje sprzed lat.
Co uszkadza wtryskiwacze?
Najbardziej narażone są wtryskiwacze silników z wtryskiem bezpośrednim, umieszczone wprost w komorze spalania - zdarza się, że materiał nie wytrzymuje ciśnienia i temperatury, a krawędzie zaworów się wystrzępiają, znacznie częściej jednak dochodzi do ich zakoksowania i częściowej lub całkowitej niesprawności. Do tego dokładają się zwarcia w cewkach elektromagnetycznych, osady po dodatkach do paliwa, kruszejące połączenia kablowe ze sterownikiem oraz zużyte pierścienie uszczelniające, przez które układ zaczyna gubić paliwo.
Sporo zależy jednak od samego kierowcy, bo część uszkodzeń bierze się błędów popełnionych z codziennej eksploatacji. Kristian Iwaczuk, właściciel warsztatu Kris Autoserwis w Bukowcu koło Łodzi, na pierwszym miejscu stawia zaniedbane wymiany filtra paliwa. "Filtr paliwa to pierwsza linia obrony wtryskiwaczy i to jego najczęściej nie wymienia się na czas. Kiedy przestaje zatrzymywać zanieczyszczenia, cały brud idzie prosto na wtryskiwacze" - tłumaczy mechanik.
Drugim źródłem kłopotów jest jakość tankowanego paliwa, i to niekoniecznie na przypadkowych stacjach. "Tankowanie na niezweryfikowanych stacjach potrafi się zemścić, ale problem nie dotyczy tylko małych, mniej popularnych punktów. Miałem przypadek, że po wymianie filtra paliwa, raptem po 10 tysiącach kilometrów, filtr był czarny, a auto tankowano wyłącznie na jednej markowej stacji w okolicy" - mówi Iwaczuk. Wniosek jest prosty: jeśli po niedawnej wymianie filtr szybko się brudzi, warto zmienić stację, na której się tankuje.
Iwaczuk z Kris Autoserwis przestrzega też przed przyzwyczajeniem, które wielu kierowców lekceważy. "Wieczne jeżdżenie na rezerwie to prosta droga do kłopotów. Na dnie baku zbierają się osady i woda, a pompa zasysa właśnie to, co jest najniżej" - ostrzega.
Jakie są objawy uszkodzonych wtryskiwaczy
Zaburzony dopływ paliwa objawia się bardzo różnie, w zależności od skali uszkodzenia, i bywa niemal niewyczuwalny, choć równie dobrze może powodować trudny rozruch, nierówną pracę na biegu jałowym, spadek mocy i gorsze przyspieszenie. Do tego dochodzą podwyższone zużycie paliwa wynikające z gorszego rozpylenia oraz migająca lub stale świecąca kontrolka silnika, a w skrajnych przypadkach stukanie silnika, czyli niekontrolowane samozapłony, i uporczywe wypadanie zapłonów.
Ile kosztuje czyszczenie i wymiana wtryskiwaczy?
Czyszczenie jest najtańszą opcją i przy wtrysku pośrednim zaczyna się od około 130 zł za sztukę, przy wtrysku bezpośrednim kosztuje 170-300 zł, a wtryskiwacze piezoelektryczne, spotykane głównie w dieslach, czyści się za 300-390 zł. Do każdej z tych kwot dochodzi robocizna za demontaż i montaż, która zwykle przewyższa sam koszt czyszczenia, bo wtryskiwacze silników z wtryskiem bezpośrednim bywają trudno dostępne, a mocno zapieczone jednostki w dieslach wymagają specjalistycznych narzędzi i nawet pięciu godzin pracy - czasem jedynym wyjściem jest ich zniszczenie przy wyjmowaniu.
Nowy wtryskiwacz do wtrysku pośredniego może kupić już za niecałe 170 zł, ale odpowiednik do silnika z wtryskiem bezpośrednim albo diesla common rail potrafi kosztować ponad 860 zł, a wymiana zaledwie dwóch sztuk wraz z robocizną łatwo przekracza koszt 4 tys. zł.
