Silnik traci moc i nie wiesz dlaczego? Mechanik zaczyna od tych rzeczy

Silnik spalinowy potrzebuje powietrza w ściśle określonej proporcji do paliwa. Gdy filtr powietrza jest zabity brudem, pyłem i owadami, ilość powietrza docierającego do komory spalania spada, a wraz z nią moc. To element, który powinien być wymieniany co 20 tys. km lub raz w roku, a mimo to wielu kierowców jeździ na jednym filtrze znacznie dłużej. W przypadku filtrów wielokrotnego użytku wystarczy je umyć i wysuszyć, ale standardowy papierowy wkład po prostu trzeba wymienić na nowy. Koszt? Zwykle od 30 do 80 zł za część, a wymiana zajmuje kilka minut.

W przypadku silników z turbodoładowaniem diagnostyka wygląda nieco inaczej. Jak wyjaśnia Dawid Uszaruk z serwisu AUTOpoMOC Przed Zakupem z Gdańska, pracę zaczyna się od sprawdzenia parametrów ciśnienia doładowania - czyli od tego, czy ciśnienie zadane pokrywa się z aktualnym podczas jazdy. Rozbieżność między tymi wartościami oznacza, że turbosprężarka nie pracuje prawidłowo, co może wynikać z nieszczelności w układzie dolotowym, zużytej turbosprężarki lub awarii zaworu sterującego ciśnieniem.

"Jeśli układ doładowania jest sprawny, to bardzo częstą przyczyną spadku mocy jest zapchany lub uszkodzony filtr cząstek stałych albo katalizator" - mówi Uszaruk. To problem szczególnie powszechny w autach eksploatowanych głównie w mieście, gdzie krótkie trasy nie pozwalają na regenerację DPF.

Kolejnym krokiem jest kontrola kolektora dolotowego i zaworów dolotowych, które w silnikach z bezpośrednim wtryskiem paliwa potrafią pokryć się warstwą osadów ograniczającą przepływ powietrza. "Sprawdzamy, czy kolektor i zawory nie są zaklejone brudem. Jeśli tak, orzeszkujemy zawory, czyścimy kolektor i przy okazji EGR, który odpowiada za ten brud w kolektorze" - wyjaśnia mechanik. Dopiero gdy układ dolotowy i wydechowy są drożne, przychodzi czas na diagnostykę układu paliwowego.

"Jeśli to, co powyższe, jest sprawne, to sprawdzamy układ zasilania paliwa, czyli pompę i wtryskiwacze" - dodaje Uszaruk. Filtr paliwa zatrzymuje zanieczyszczenia, zanim dotrą do wtryskiwaczy, ale z czasem sam się zapycha i ogranicza przepływ paliwa. W starszych samochodach filtr jest zamontowany pod maską i jego wymiana jest prosta. W nowszych konstrukcjach filtr stanowi część modułu pompy paliwa umieszczonego wewnątrz zbiornika, najczęściej pod tylną kanapą, co komplikuje wymianę i podnosi jej koszt.

Gdy filtr paliwa przepuszcza zanieczyszczenia, te trafiają do wtryskiwaczy i osadzają się na ich końcówkach, zaburzając precyzję rozpylania paliwa. Objawami są szarpanie podczas przyspieszania, nierówna praca na biegu jałowym, trudności z rozruchem i wzrost zużycia paliwa. Zanim mechanik zdecyduje się na kosztowną regenerację wtryskiwaczy, często zaleca zastosowanie preparatu czyszczącego wlewanego do zbiornika paliwa.

Olej silnikowy, który nie jest wymieniany zgodnie z harmonogramem, traci swoje właściwości smarne i zaczyna tworzyć szlam - gęstą, smolistą substancję, która osadza się na wałach korbowych, wałkach rozrządu, tłokach i pompie olejowej. Silnik musi pracować ciężej, żeby pokonać opór wynikający z zanieczyszczonych kanałów olejowych, co przekłada się na odczuwalny spadek mocy. W skrajnych przypadkach szlam potrafi zablokować czujniki i wprowadzić silnik w tryb awaryjny, co ogranicza osiągi i może mylnie sugerować poważniejszą usterkę.

Jeśli filtr powietrza, układ paliwowy i olej są w porządku, mechanik sprawdza drożność układu wydechowego. Zapchany katalizator działa jak korek - spaliny nie mogą swobodnie opuścić silnika, rośnie ciśnienie wsteczne i moc spada. Przyczyny bywają różne - wieloletnia eksploatacja, spalanie oleju, niewłaściwa mieszanka paliwowo-powietrzna. Czasem wystarczy zastosować dodatek do paliwa, który pomoże oczyścić katalizator, albo go zdemontować i wymoczyć w środku odtłuszczającym. Jeśli jednak wkład ceramiczny uległ rozkruszeniu, jedynym rozwiązaniem jest wymiana.

W silnikach benzynowych zużyte świece zapłonowe potrafią obniżyć moc silnika bardziej, niż mogłoby się wydawać. Elektrody pokryte nagarem lub zbyt duży odstęp iskrowy prowadzą do słabego zapłonu mieszanki, wypadania zapłonów i nierównej pracy. Wymiana kompletu świec to wydatek rzędu 150-400 zł za części i jeden z najprostszych zabiegów serwisowych, a efekt potrafi być zaskakująco odczuwalny.