Nawet hybrydy mają ten problem. Jeśli tak robisz, akumulator 12 V padnie
Rozładowany akumulator to od lat najczęstsza przyczyna wezwań pomocy drogowej, i to niezależnie od rodzaju napędu. Kierowcy elektryków i hybryd często zakładają, że mając pod podłogą baterię o pojemności kilkudziesięciu kilowatogodzin, problem ich nie dotyczy. Tymczasem każdy samochód, czy to spalinowy, hybrydowy czy w pełni elektryczny, ma klasyczny akumulator 12 V - bez sprawnego akumulatora nie tylko nie uruchomimy silnika, ale czasem nawet nie otworzymy drzwi...
Spis treści:
- Dlaczego akumulator 12 V rozładowuje się w hybrydach i elektrykach?
- Jak rozpoznać rozładowany akumulator 12 V?
- Jak przedłużyć żywotność akumulatora 12 V?
Akumulator 12 V zasila elektronikę pokładową, oświetlenie, systemy bezpieczeństwa, a w przypadku elektryków i hybryd uruchamia system zarządzania baterią wysokonapięciową (BMS). Bez niego samochód jest martwy, niezależnie od tego, ile energii pozostało w baterii trakcyjnej.
Dlaczego akumulator 12 V rozładowuje się w hybrydach i elektrykach?
W samochodach spalinowych akumulator 12 V musi dostarczyć potężny impuls prądu do rozrusznika. W elektrykach i hybrydach jego zadanie jest mniej wymagające, bo uruchamia jedynie elektronikę zarządzającą napędem. Dlatego producenci często montują mniejsze i lżejsze akumulatory, co czyni je bardziej podatnymi na rozładowanie.
W elektrykach akumulator 12 V jest doładowywany przez przetwornicę DC-DC, która pobiera energię z baterii trakcyjnej. Gdy auto stoi podłączone do ładowarki, akumulator 12 V również się ładuje. Problem pojawia się, gdy samochód stoi nieużywany przez dłuższy czas bez podłączenia do ładowania. Systemy pokładowe, alarmy i moduły komunikacji nieustannie pobierają niewielkie ilości prądu, które w ciągu kilku tygodni potrafią rozładować mały akumulator do zera.
W hybrydach sytuacja jest podobna, z tą różnicą, że akumulator 12 V ładowany jest zarówno przez przetwornicę, jak i przez klasyczny alternator napędzany silnikiem spalinowym. Przy częstych krótkich trasach, szczególnie zimą z włączonymi podgrzewanymi fotelami, ogrzewaniem tylnej szyby i dmuchawą, bilans energetyczny bywa ujemny. Akumulator oddaje więcej energii niż zdąży odzyskać.
Jak rozpoznać rozładowany akumulator 12 V?
Pierwsze objawy to wolniejsze działanie rozrusznika w autach spalinowych lub opóźnione uruchamianie systemów w elektrykach. System start-ttop, który nagle przestaje działać, to kolejny typowy sygnał. W niektórych autach pojawia się komunikat o niskim napięciu akumulatora na wyświetlaczu.
Zobacz również:
Sprawdzenie stanu akumulatora wymaga pomiaru napięcia po kilku godzinach postoju. W przypadku tradycyjnych akumulatorów kwasowo-ołowiowych prawidłowe napięcie spoczynkowe powinno wynosić 12,4-12,8 V. W nowszych akumulatorach litowo-żelazowo-fosforanowych (LFP), które montowane są w niektórych elektrykach, wartość ta wynosi około 13,4 V.
Przy pomiarze w elektrykach ważne jest, żeby nie włączać trybu gotowości do jazdy, bo wtedy przetwornica DC-DC zaczyna zasilać obwód 12 V z baterii trakcyjnej i wynik pomiaru będzie fałszywy. Wystarczy włączyć światła i radio bez aktywowania napędu, żeby sprawdzić, czy napięcie utrzymuje się powyżej 12 V. Czasem napięcie spoczynkowe wygląda prawidłowo, ale akumulator i tak nie dostarcza wystarczająco prądu do rozruchu. Przyczyną może być tak zwane zwarcie wewnętrzne ogniw, które ujawnia się dopiero pod obciążeniem. W takiej sytuacji napięcie gwałtownie spada w momencie próby uruchomienia silnika.
Jak przedłużyć żywotność akumulatora 12 V?
Najważniejsza zasada to unikanie głębokiego rozładowania. W akumulatorach kwasowo-ołowiowych niski poziom naładowania powoduje sulfatację płyt, która trwale obniża pojemność. Dodatkowo rozładowany akumulator traci odporność na mróz, co zimą może skończyć się zamarzniętym elektrolitem i pękniętą obudową.
Jeśli samochód stoi nieużywany dłużej niż dwa tygodnie, warto podłączyć prostownik z funkcją podtrzymania ładowania. Dotyczy to zarówno spalinowych, jak i elektrycznych, choć w tych drugich regularne podłączanie do ładowarki sieciowej zazwyczaj rozwiązuje problem.
Przy częstej eksploatacji na krótkich dystansach, szczególnie zimą, warto raz w tygodniu przejechać dłuższą trasę, żeby alternator lub przetwornica DC-DC zdążyły w pełni doładować akumulator.
