Najgorszy nawyk kierowców automatów. Tak niszczą skrzynię biegów

Jedni kierowcy przy niemal każdym zatrzymaniu od razu wrzucają luz, z kolei drudzy nie ruszają dźwigni przez całą jazdę. Która szkoła jest prawidłowa? W większości nowoczesnych skrzyń krótki postój na "D" niczego nie popsuje, bo konstrukcja jest na to przygotowana. Problematyczne dla skrzyni mogą być za to pełzanie w korku czy na podjazdach, a także zaniedbywanie serwisu.

Najwięcej szkody robi używanie pedału gazu zamiast hamulca do utrzymania samochodu w miejscu na podjeździe. Kierowca lekko dodaje gazu, żeby auto nie stoczyło się na wzniesieniu, i trzyma je tak przez kilka albo kilkanaście sekund. Przy skrzyni dwusprzęgłowej oznacza to, że sprzęgło zaczyna się ślizgać, co generuje ciepło.

To właśnie wysoka temperatura jest jednym z największych wrogów sprzęgieł, a takie zachowanie to krótka droga do kosztownego remontu skrzyni. Producenci odradzają utrzymywanie auta na wzniesieniu gazem i przypominają, że służy do tego pedał hamulca albo system Auto Hold, jeśli samochód jest w niego wyposażony.

Pod słowem "automat" kryje się kilka różnych konstrukcji i nie można ich oceniać jedną miarą. Klasyczny automat z przekładnią hydrokinetyczną jest zaprojektowany tak, by pracować również wtedy, gdy auto stoi, a dźwignia pozostaje w ustawieniu D. Część energii zamienia się wówczas w ciepło, co jest normalnym elementem działania układu.

Zobacz również:

---

Eksploatacja

To zwyczaj wielu kierowców. A mechanik już zaciera ręce

Krzysztof Pochłód

Skrzynia dwusprzęgłowa pracuje inaczej, bo zamiast przekładni hydrokinetycznej wykorzystuje sprzęgła sterowane elektroniką, przez co mocniej odczuwa sytuacje takie jak podjazd na gazie czy powolne pełzanie w korku.

Przy zwykłym, krótkim zatrzymaniu na światłach większość nowoczesnych automatów spokojnie może pozostać w ustawieniu D, a samochód wystarczy przytrzymać hamulcem. Chłodzenie i smarowanie skrzyni są zaprojektowane tak, by radzić sobie z miejskim ruchem i zatrzymywaniem na skrzyżowaniach, więc wrzucanie N przy każdym zatrzymaniu nie jest potrzebne.

Elektronika nowoczesnej skrzyni śledzi zresztą prędkość, obroty silnika, położenie pedału gazu i temperaturę, i dopasowuje pracę do sytuacji, więc samo zostawienie dźwigni w D podczas postoju nie oznacza niszczenia przekładni. Inaczej jest przy dłuższym oczekiwaniu liczonym w minutach, kiedy przełączenie na N może być uzasadnione, choć nie istnieje żadna sztywna reguła w stylu "po 30 sekundach trzeba wrzucić luz'.

Pozycja P to z kolei rozwiązanie do parkowania, w którym zapadka mechanicznie blokuje układ napędowy.

Poza podjazdem na wzniesienie i trzymaniem auta na gazie skrzyni szkodzi przede wszystkim agresywne ruszanie, a już na pewno krótko po rozruchu, kiedy olej jeszcze nie zapewnia pełnego smarowania. Długotrwały, niepotrzebny poślizg sprzęgła obciąża układ, podobnie jak ciągłe pełzanie po kilka metrów w korku, gdy auto co chwilę rusza i hamuje. W takich warunkach rozsądniej jest zostawić większy odstęp i ruszyć płynnie, bo spokojna jazda jest dla automatu zdrowsza. Do tego dochodzi ignorowanie komunikatów o wysokiej temperaturze skrzyni oraz używanie jej niezgodnie z przeznaczeniem danej konstrukcji. Najczęściej lekceważona jest jednak zwykła wymiana oleju, a jeśli producent ją przewiduje, pominięcie interwału potrafi zaszkodzić skrzyni bardziej niż którekolwiek z wyżej opisanych zachowań.