Jak wybrać łańcuchy na koła? Kierowcy nie znają zasad, błąd słono kosztuje

Mowa nie tylko o zerwanym komplecie łańcuchów, ale też o uszkodzeniu opony, felgi, nadkola czy elementów zawieszenia. Do tego dochodzą mandaty, gdy ktoś założy łańcuchy w złym miejscu albo zignoruje znak nakazu.

Wybór łańcuchów zaczyna się od tego, czy w ogóle da się je w naszym aucie bezpiecznie zamontować, a potem od tego, czy rozmiar będzie pasował do opony. Dopiero na końcu dochodzą wygoda montażu i rodzaj konstrukcji.

Nie. I to jest rzecz, którą wiele osób pomija przy zakupie. W części samochodów, szczególnie z dużymi obręczami, niskim profilem opony albo ciasno zabudowanym nadkolem, producent nie dopuszcza stosowania klasycznych łańcuchów, bo po założeniu brakuje miejsca między oponą a elementami zawieszenia lub nadkola. Wystarczy kilkaset metrów jazdy, by łańcuch zaczął ocierać i wyrwał osłonę, uszkodził przewód hamulcowy albo czujnik ABS.

Należy więc zajrzeć do instrukcji obsługi auta i sprawdzić, czy łańcuchy są dopuszczone, a jeśli tak, to dla jakiego rozmiaru opon oraz jakiej grubości ogniw.

Łańcuchy muszą pasować do konkretnego rozmiaru opony. Oznaczenie znajduje się na jej boku, przykładowo 205/55 R16. To trzy kluczowe wartości: szerokość, profil i średnica obręczy. Właśnie pod te parametry dobiera się rozmiar łańcuchów. W praktyce kupuje się zestaw, na którego opakowaniu jest lista pasujących rozmiarów opon.

Zbyt małe łańcuchy będą trudne do założenia i często kończy się to siłowaniem na mrozie, a potem i tak nie da się ich równomiernie ułożyć. Zbyt duże będą luźne, mogą się zsunąć, uderzać o nadkole i zerwać się podczas jazdy. Jedno i drugie jest ryzykowne.

Najczęściej spotkamy klasyczne łańcuchy stalowe, tekstylne "pokrowce" oraz systemy montowane na zewnątrz koła. Stalowe łańcuchy z ogniw tworzących wzór rombów to najpopularniejszy wybór. Dają dobrą przyczepność na śniegu i lodzie, są trwałe, ale wymagają miejsca w nadkolu i poprawnego napięcia po założeniu. To rozwiązanie dla osób, które chcą mieć pewność trakcji w trudnych warunkach, a jednocześnie mają auto, które łańcuchy dopuszcza.

Łańcuchy tekstylne są cieńsze, więc ratują sytuację tam, gdzie klasyczne stalowe mogą nie mieć miejsca. Montuje się je szybciej, a ryzyko uszkodzeń mechanicznych jest mniejsze, ale trzeba liczyć się z tym, że ich trwałość bywa niższa. To opcja sensowna dla aut z małym prześwitem w nadkolu.

Są też systemy typu "spider", zakładane od zewnątrz koła, zwykle z adapterem montowanym na obręczy. Działają skutecznie i montaż jest wygodny, ale to najdroższy wybór, raczej dla osób, które regularnie jeżdżą w góry i chcą maksymalnie ograniczyć problem z zakładaniem na mrozie.

W Polsce łańcuchy są dozwolone wyłącznie na drodze pokrytej śniegiem. Jazda na czystym asfalcie niszczy łańcuchy i opony, ale też jest wykroczeniem karanym stuzłotowym mandatem. Z drugiej strony, są odcinki oznaczone znakiem nakazu używania łańcuchów (znak C-18). Jeśli stoi znak nakazu, a kierowca jedzie dalej bez łańcuchów, ryzykuje mandat w wysokości 200 zł i punkt karny, a w przypadku zdarzenia na takim odcinku mogą pojawić się problemy z ubezpieczycielem, bo kierowca zignorował obowiązujący znak.

W krajach alpejskich takie znaki występują częściej niż w Polsce. Jeśli ktoś jedzie zimą w Alpy, powinien założyć, że część dróg w okresie zimowym objęta jest nakazem jazdy na łańcuchach, o ile oczywiście drogi są pokryte śniegiem.

Łańcuchy zakłada się na oś napędową. W samochodzie z napędem na przód trafiają na przednie koła, w tylnonapędowym na tylne. W 4x4 można założyć łańcuchy na cztery koła, ale jeśli nie mamy czterech łańcuchów dopuszcza się tylko dwa, montowane na przedniej osi.

Przed założeniem auto powinno stać na możliwie płaskim miejscu, a łańcuchy trzeba rozłożyć i sprawdzić, czy nie są splątane. W klasycznych łańcuchach ważne jest równe ułożenie na bieżniku i poprawne zapięcie po zewnętrznej stronie koła. Po zamknięciu zapięć łańcuch musi być napięty, bez wiszących fragmentów.

Po ruszeniu należy przejechać kilka metrów i sprawdzić, czy łańcuchy nie zluzowały się i czy ułożyły się równo. Jeśli łańcuch "bije" o nadkole albo słychać metaliczne uderzenia, trzeba zatrzymać się od razu, bo dalsza jazda może skończyć się wyrwanymi osłonami i uszkodzeniem auta.

Z tekstylnymi nakładkami jest prościej, ale zasada kontroli po krótkim odcinku nadal obowiązuje. Jeśli materiał nie jest równo ułożony, trakcja będzie słabsza, a nakładka szybciej się zniszczy.

Największy błąd to zakładanie łańcuchów pierwszy raz dopiero w górach. Zdecydowanie należy to przećwiczyć w domowych warunkach, żeby potem zimą mieć opanowane ruchy i wiedzę, jak poprawnie założyć łańcuch. Warto też pamiętać o prędkości. W większości przypadków maksymalną, zalecaną jest 50 km/h.